غديردرآئينه كتاب
به ترتيب حروف الفبايى
( ع )
135 عبقات الانوار فى امامة الائمة الاطهار, ج 1ـ 10فارسى , چاپى )
سيد حامد حسين بن محمد قلى كنتورى (نيشابورى , لكنهوئى ) م 1306ق .
تحقيق : غلامرضا مولانا (بروجردى ).
چاپ اول : لكنهو (هند), سال 1293ق , 1876م .
رحلى , ج 1 1251ص , ج 2 1008ص .
چاپ دوم : فقط قسم اول , تهران , سال 1369ق , 1328ش .
رحلى , 600ص .
چاپ سوم : ناشر: محقق , قم , چاپ سيدالشهداء (ع ), قم , سال 1404ـ 1411ق , 1362ـ 1369ش .
وزيرى , ج 1 82+ 346ص , ج 2 428ص , ج 3 421ص , ج 4 434ص , ج 5 429ص , ج 6 400ص , ج 7444ص , ج 8 440ص , ج 9 447ص , ج 10 616ص .
الفوائيد الرضوية ص 222
الذريعة ج 15ص 214ش 1415و ج 6ص 378.
أعيان الشيعة ج 7ص 425
اين كتاب از كتب بى نظير در زمينهء غدير است كه در آن از آنچه مى توان در مورد سند و متن حديث و واقعهء غدير واستدلال به آن و جواب از شبهات صحبت نمود بحث و بررسى و تحقيق شده و در واقع جواب از گفته هاى صاحب كتاب <تحفهء اثنى عشريه>در كتابش است و به اين عنوان تأليف شده است .
قسمت مربوط به حديث غدير از كتاب <عبقات الانوار>در ده جلد تحقيق شده است ظ جلد اول تا هفتم درباره ءسند حديث و سه جلد بقيه دربارهء دلالت حديث است , و در تقسيم بندى كل كتاب بايد گفت : اين كتاب شامل دوقسمت است : 1 بحث در سند حديث غدير از صحابه و تابعين و تابعين تابعين , و تا عصر مؤلف , از شيعه و عامه , كه به حسب زمان آنها همراه با توثيق دربارهء هر كدام و هر مصدر و ابحاث بسيار مفصل تنظيم شده است . 2 متن حديث غدير و دلالت آن بر ولايت اميرالمؤمنين (ع ) و جواب از شبهات دشمنان در اين باره و همچنين ديگر جوانب حديث غدير در ابحاثى بس عميق و مفصل .
];ك ك چون اين كتاب به طرز عملى نگاشته شده و توضيح دادن مفصل هر جلد باعث طولانى شدن كتاب حاضر, و نيزبراى رعايت تمام خوانندگان كتاب , خلاصه اى از كتابشناسى هر جلد به طورى كه نسبتاً گويا باشد آورده مى شود :
سند حديث غدير:
1- ابتدا مقدمه اى در هشتاد صفحه توسط محقق نوشته شده كه شامل توضيحى در علم كلام و متكلمين شيعه و سپس جوانب , زندگانى صاحب عبقات و پدر و برادر اوست .
سپس كتاب شروع شده كه كلام صاحب تحفهء اثنا عشريه است كه گفته : <احاديث ولايت منحصر در دوازده حديث است>را مطرح نموده و در رد اين گفتهء مؤلف , موارد بسيارى از علماى عامه كه حديث غدير را نقل كرده اند ذكرنموده , و به شرح حال و وثاقت آنان پرداخته است .
2 -در جواب اينكه <حديث غدير در بعضى كتب مهم عامه مثل صحيحين وجود ندارد>! مؤلف از چند جهت به جواب اين مطلب پرداخته كه خلاصه اش چنين است : 1 نبودن در صحيحين و عدم نقل آنها دليل بر عدم صحت نيست . 2 قاعدهء تقدم مثبت بر نافى در اينجا حاكم است . 3 اگر حديث غدير در صحيحين هم بود قبول نمى كردند. 4خود عامه در مواردى منقولات صحيحين را رد كرده اند 5 خود عامه قائل به تناقض احاديث صحيحين در مواردهستند.
3. در اين جلد مطالب مفصلى دربارهء اين سه نفر وبرخورد علماى عامه به منقولات آنان ذكر شده و نتيج گيرى شده كه عدم نقل اينان اهميتى در استحكام حديث غديرندارد در ضمن مطالبى در مدح سيد رضى ذكر شده است .
4 -ابتدا دربارهء عظمت سيد مرتضى در لسان عامه و سپس به رد سخن صاحب تحفهء اثنا عشريه كه سيد مرتضى را به تحقير ياد كرده پرداخته است . در مقابل عده اى از عامه را نام برده كه خلفاى عباسى را تعريف كرده و به عظمت يادكرده اند كه از جملهء آنها جاحظ است , سپس به تحقير جاحظ و ناصبيّت او پرداخته است .
];ّّ
5- دامهء سخن دربارهء جاحظ و عدم اعتبار او نزد علماى عامه با استناد به كتب آنان است . سپس دربارهء نسبت قدح حديث غدير به ابن ابى داود پرداخته و آنرا رد كرده است و در عين حال به گفته هاى عامه دربارهء او پرداخته كه او راضعيف دانسته اند. بعد از آن دربارهء نسبت قدح حديث غدير به ابو حاتم رازى پرداخته و تضعيفات او را از علماى عامه نقل كرده است . سپس به قدح فخر رازى دربارهء غدير پرداخته و در ضمن قدح ابوهريره , و به همين مناسبت قدح سفيان ثورى به ميان آمده است .
6- دربارهء اشكالات قوشچى , ابى داود, حلبى , قارى حنفى , عبدالحق دهلوى , ابراهيم حربى و ابن حزم سخن گفته وجواب داده است . سپس مطالبى دربارهء كفر و ضلالت و الحاد و نفاق منكر حديث غدير آورده و بعد از آن به ذكر راويان حديث غدير از قرن دوم تا سيزدهم پرداخته و در اين جلد نود نفر از علماى عامه را ذكر كرده كه حديث غدير را نقل كرده اند و به شرح حال هر يك پرداخته است .
7- ادامهء راويان حديث غدير كه در اين جلد هفتاد و سه نفر ديگر از علماى عامه را ذكر كرده و مجموعاً صد و شصت وسه نفر است . با پايان اين جلد, بحث در سند حديث غدير تمام مى شود.
دلالت حديث غدير:
8- از آغاز اين جلد بحث در دلالت حديث غدير شروع مى شود. پس از مطرح كردن سخن دهلوى در انكار معنى <أولى>براى مولى , به ذكر جمعى از علما كه اين معنى را قبول دارند پرداخته و شرح حال هر يك را ذيلاً آورده كه دراين زمينه نام چهل و پنج نفر را برده است . در خاتمه به معانى كلمهء <مولى>در كتب اهل سنت پرداخته است . در اين زمينه ابتدا حديث غدير را به الفاظ مختلفى كه در كتب عامه آمده ذكر نموده و سپس به جواب از فخر رازى در معناى كلمهء <مولى>پرداخته و از كتب عامه شواهد بسيارى ذكر كرده است .
9- در ابتداى اين جلد به رد شبهات فخر رازى از جهات ادبى پرداخته , و سپس به وجوه دلالت غدير بر خلافت اميرالمؤمنين (ع ) پرداخته است . بعد از آن دربارهء شأن نزول دو آيهء <يا ايها الرسول بلغ ما انزل اليك من ربك ...>و <اليوم ];ّّاكملت لكم دينكم ...>در روايات و تفاسير عامه پرداخته است . سپس چند مطلب در حاشيهء غدير از جمله روزهء روزغدير و شعر اميرالمؤمنين (ع ) و حسان و قيس بن سعد دربارهء غدير, و آيهء <سأل سائل>را مطرح كرده است .
10- ادامهء بحث پيرامون شأن نزول آيهء <سأل سائل>, و سپس حديث مناشده و استشهاد اميرالمؤمنين (ع ) به حديث غدير به رويات عامه است . بعد از آن ادلهء ديگرى دربارهء دلالت حديث غدير مطرح شده و گفته هايى از عامه در معناى مولى ذكر شده است . حديث تهنيت و عمامهء سحاب نيز مورد بحث قرار گرفته است . در نهايت يك جمع بندى وجواب از شبهات دهلوى به نحو مبسوط مطرح شده است .
در اينجا كتابشناسى مجلدات غدير از كتبا عبقات تمام مى شود.
نكات قابل توجه :
1- كتاب <عبقاب الانوار>از تأليفات مهم و كم نظير شيعه است , كه در آن از حديث ثقلين و حديث منزلت و حديث أنا مدينة العلم و حديث تشبيه و حديث سفينه و حديث نور و نيز حديث غدير بحث شده , و كلاً بيش از بيست جلدقطور را در بر مى گيرد كه فقط در سند و دلالت اين احاديث بحث شده است !! تأليف تمام اين قسمتها تقريباً به همان سبكى است كه در كتابشناسى بخش حديث غدير گفته شد.
2- چاپ اول كتاب قسمت غدير (كه در دو جلد بزرگ چاپ شده ) در كتابهاى <الفوائد الرضوية>و <الذريعة>و<أعيان الشيعه> (آدرسهاى ياد شده ) نيز آمده است . توضيحاتى كه نسبت به چاپ هاى اول و دوم كتاب ـ كه بدون تحقيق هستند ـ به دست آمده از اين قرار است : چاپ اول : جلد اول : شامل قسم اول كه بحث سند حديث غدير است .جلد دوم : شامل قسم دوم و سوم كه متن حديث مورد بحث واقع شده و از دليل اول تا پنجم در قسم دوم (609ص ),و از دليل ششم تا سى ام و نيز از دليل سى ام تا آخر كتاب در قسم سوم (399 ) است .
چاپ دوم : فقط قسم اول است كه در 600ص چاپ شده است .
3- اين كتاب (بخش حديث غدير از عبقات ) يكبار به فارسى خلاصه و نيز يك مرتبه بدون كم و زياد به عربى ترجمه شده و نيز يكبار پس از تلخيص ترجمه شده است . كه از اين قرار است :
1- <فيض القدير فيما يتعلق بحديث الغدير>از شيخ عباس قمى . 2- <تعريب عبقات الانوار>از سيد هاشم عاملى . 3<نفخات الازهار فى خلاصة عبقات الانوار, ج 6ـ 9 تلخيص و ترجمه : سيد على ميلانى .>- كل كتاب عبقات بارها توسط محققين به عربى بازگردانده شده كه به عنوان نمونه مى توان كتاب ياد شده (نفحات ];ّّالازهار) و كتاب <الثمرات فى تعريب العبقات>از سيد محسن نواب ـ كه كتاب ديگرى هم در غدير به نام <غدير سى كربلا تك>دارد ـ را نام برد. ولى از ترجمهء عربى دوم (الثمرات ) مدركى بدست نيامد كه بخش حديث غدير هم در اين كتاب به عربى ترجمه شده باشد و لذا در اين كتابنامه نيز آورده نشده .
4 در آخر هر جلد فهارس فنى تدوين شده است كه از اين قرار هستند: فهرست موضوعات , فهرست أعلام ,فهرست كسانى كه شرح حال براى آنها گفته شده است (أعلام مترجمين ), فهرست اماكن , فهرست كتب , فهرست مصادر.
البته در بعضى از جلد بعضى از اين فهارس نيامده است .
136 عبير من يوم الغدير (عربى , چاپى )
عباس بصرى .
منتدى جبل عامل الاسلامى (قسم الطباعة و النشر), قم , سال 1414ق , 1372ش .
جيبى : 64ص .
اين كتاب داستان غدير را بصورت پرسش و پاسخ مطرح كرده است . به اين صورت كه جوانى بنام احمد با دوستش على نزد عمويش حاج طاهر مى روند و از اين دربارهء غدير سؤالاتى مى نمايند و او جوابهاى كامل در هر مورد مى دهد.
اجمالى از مطالب مطرح شده از اين قرار است :
معناى غدير خم و زمان آن , حديث غدير نزد مسلمين , اشعار حسان بن ثابت , نه دليل براى ولايت اميرالمؤمنى (ع ) سخن عمر در غدير, احتجاج اميرالمؤمنين (ع ) به اين حديث , آيات نازل و احاديث در غدير: شامل ده حديث ,ناديده گرفتن غدير بعد از پيامبر (ص ) معنى كلمهء مولى , تحليلى از علل مظلوميت اميرالمؤمنين (ع ) بعد از پيامبر (ص )دوازده شعر فصيح و نه شعر محلى عربى دربارهء غدير.
لعدد الخاص بالغدير من مجلة تراثنا (جمعى از محققين ) = تراثنا, ش 21(العدد الخاص بالغدير) (عربى , چاپى )
137 عدّة البصير فى حجج يوم الغدير(عربى , چاپى )
محمد بن على كراجكى (ابوالفتح , قاضى ) م 449ق .
];ّّكتابى جامع در اثبات امامت اميرالمؤمنين (ع ) در روز غدير است .
نكات قابل توجه :
1- استاد سيد عبدالعزيز طباطبائى در كتاب <الغدير فى التراث الاسلامى>ص 95گفته نام اين كتاب در فهرست كتب مؤلف , تدوين بعضى از معاصرين يا شاگردان اوست كه در زمان خودش نوشته شده و نسخه اى از آن (فهرست كتب ) در ضمن مجموعه اى در كتابخانهء دانشگاه تهران موجود است كه استاد فقيد (طباطبائى ) آنرا استنساخ نموده وآماده چاپ است .
در همان كتاب آمده : اين كتاب در دويست ورقه (چهار صد صفحه ) است .
همچنين كتابشناسى كه گفته شد از همان جا استفاده شده است .
2- مؤلف كتاب ديگرى با نام <دليل النص بخبر الغدير على امامة أميرالمؤمنين (ع )>در غدير دارد.
3- مؤلف اين كتاب را در طرابلس براى الوالكتائب عمار نوشته است .
لعذاب الواقع (جايسى ) = الحجر الدامغ المشتهر العذاب الواقع (اردو, چاپى )
لوم و معارف اسلام : امام شناسى , ج 7و 9(تهرانى ) = امام شناسى , ج 7و 9(فارسى , چاپى )
138 على ضفاف الغدير (عربى , خطى )
سيد عبدالعزيز بن جواد طباطبائى (يزدى ) م 1416ق .
اين كتاب شامل راويان حديث غدير به ترتيب سال وفات آنها است . در اين كتاب راويانى شمارش شده كه در جلداول كتاب <الغدير>علامه امينى نيامده است .
نكته قابل توجه :
اين كتاب همراه با ساير تأليفات مؤلف در راه تنظيم و نشر است .
139 على ضفاف الغدير (عربى , چاپى )
عبدالله محمدى , محمد بهره مند (خراسانى ), محمد محدث (خراسانى ).
];ّّاشراف : سيد فاضل ميلانى (حسينى ) .
چاپ اول : بيروت .
چاپ دوم : دار المرتضى للنشر (افست از چاپ بيروت , مشهد, سال 1403ق .
وزيرى : 338ص .
چاپ سوم : دارالكتاب العربى , بيروت , سال 1405ق , 1985م .
چاپ چهارم : مؤسسة النشر الاسلامى (جامعهء مدرسين ), قم , سال 1410ق .
وزيرى , 623ص .
اين كتاب شامل فهارس مختلفى براى كتاب <الغدير فى الكتاب و السنة و الادب>علامهء امينى است كه بسيار فنى ودقيق تدوين شده است .
در طى چاپهاى مختلف تغييراتى زير نظر مؤلفين در اين كتاب صورت گرفته كه توضيح آنها چنين است :
چاپ اول و دوم : شامل : فهرست موضوعى , كه موضوعاتى را طبق حروف الفبا از كتاب الغدير استخراج فهرست نموده اند و بسيار قابل استفاده است , فهرست اعلام .
چاپ سوم : در يك جلد, شامل : فهرست موضوعى , فهرست آيات , فهرست احاديث , فهرست اشعار, فهرست اماكن , فهرست وقايع و ايام , فهرست قبايل , فهرست امثال .
و اما فهرست أعلام را با نام <أعلام الغدير>جداگانه چاپ نموده اند براى توضيح به اين نام در همين كتابنامه مراجعه شود.
140 على ضفاف الغدير (عربى , چاپى )
عبدالامير قبلان .
دارالزهراء بيروت .
141 على ضفاف الغدير(عربى , چاپى )
محمود سيد منصور.
چاپ : مطبعة السلفية, قاهره , 1355ق , 1936م .
];ّّ؟, 49 .
ناية الامير فى ترجمهء الغدير, ج 1(واحدى ) = ترجمهء الغدير, ج 1فارسى , چاپى )
لعناية بالغدير فى الاسلام (مروج ) = فى رحاب الغدير (عربى , چاپى )
142 عوالم العلوم و المعارف و الاحوال من الايات و الاخبار و الاقوال (عربى , چاپى )
عبدالله بن نورالله بحرانى (اصفهانى ).
استدراك : سيد محمد باقر موحد (ابطحى , اصفهانى ).
تحقيق : مؤسسة الامام المهدى (عج ) (قم ).
همان مؤسسه , قم , چاپ اول , سال 1413ق .
وزيرى , 632ص .
كتاب بخش حديث غدير از مجلدات اميرالمؤمنين على بن ابى طالب (ع ) از دورهء مفصل كتاب <عوالم العلوم>است , كه تمام آن در حدود كتاب <بحارالانوار>مجلسى است , و پس از مستدركات و تحقيقات و فهارس مجلدمستقلى شده است .
كتاب در سه باب است : باب اول شامل هفت بخش و باب دوم شامل نه بخش و باب سوم شانزده بخش , يك تكميل شامل پنج فصل , و خاتمه شامل دو مطلب , و بخشى شامل هفت مسلك , و تذيبل و تكميل شامل چهارمسئله , و در آخر سه فصل است .
توضيح اين موارد چنين است :
ابها:
باب اول : احاديث در مورد غدير كه در هفت قسمت است : 1 فضايل روز غدير, تفسير آيات , توضيح اخبار مربوط2 مكان غدير. 3 خطبه پيامبر (ص ) در منى . 4 خطبهء آن حضرت در غدير. 5 تاجگذارى اميرالمؤمنين (ع ) .6 تبريك عمر به اميرالمؤمنين (ع ), بهاقرار تمام صحابه . 7 مقام غدير در نزد اهل بيت (ع ).
باب دوم : مناشدات به حديث غدير: شامل نه منا شده , كه شش مورد از اميرالمؤمنين (ع ) و سه مورد ديگر از افراد];ّّديگر است .
باب سوم : احتجاجات به حديث غدير, كه شامل شانزده احتجاج از حضرت زهرا و امام حسن و امام حسين (ع ) ونيز احتجاجهايى از افراد مختلف و متفاوت , مثل عبدالله بن جعفر واصبغ بن نباته و ابوذر, همچنين ابليس و مأمون و...است .
كميل :
شامل جوانب غدير كه اكثراً سندى و در پنج فصل است :
1 روايات مرسل موثق به الفاظ متفاوت براى حديث غدير.
2 راويان حديث غدير.
3 بعضى از وقايعى كه در روز غدير بر اميرالمؤمنين (ع ) گذشت , از تعظيم و تجيل و نيز احتجاج مؤلفين .
4 حديث غدير در مصنفات بزرگان ازمتواترات است .
5 طرق حديث غدير از حد تواتر بيشتر است .
اتمه :
استدلال به حديث غدير, كه دو مطلب است :
1 اثبات حديث .
2 اثبات دلالت حديث بر امامت و خلافت .
خشى :
شامل هفت مسلك است :
1 معناى حقيقى كلمه <مولى>أولى است .
2 آنچه محتمل است در معنى و اقسام لفظ مولى كه در سه قسم است : 1 معنى معتق و حليف 2 به دو قسمت تقسيم مى شود 3 با دليل معلوم مى گردد كه مراد اين نبوده است .
3 آنچه صدوق بيان فرموده كه مراد از <مولى>اولى است و قرينه نيز بر اين است .
4 احاديثى كه دلالت دارد كه مراد از <مولى>امامت كبرى است .
5 احاديث دال بر ارادهء امام از <مولى>.
6 مراد از <مولى>هر آنچه هست , امامت كبرى از آن استفاده مى شود.
];ّّ7 فهم حضار در اينكه مراد از مولى امامت بوده كافى است .
ذييل و تكميل :
كه در آن چهار سؤال و جواب است .
1 حجت و دليل بر صحت حديث در نصب اميرالمؤمنين (ع ) چيست ؟
2 حجت و دليل بر اينكه لفظ <مولى>به معنى اولى است چيست ؟
3 حجت و دليل بر خصوص اولى بعد از ثبوت احتمالات ديگر چيست ؟
4 حجت و دليل بر اينكه اولى به معنى امام است چيست ؟
صول :
شامل سه فصل :
1 آنچه ابن الاعرابى و ثعلبى در معنى <من كنت مولاه فعلى مولاه>گفته اند .
2 كلمات أعلام در مؤلفاتشان دربارهء مفاد حديث غدير.
3 نخبه اى از اشعار شعراى غدير.
در آخر سى و پنج فهرست براى كتاب تدوين شده كه شامل فهرست آيات و اساسمى بعضى كتب و روايان و چندفهرست أعلام و نيز چند فهرست , امثال مناشدات و احتجاجات , همچنين امكنه و ايام و وقايع و قبايل و مطالب كتاب است .
در اين كتاب پس از هر بخش استدراكاتى از علامه سيد محمد باقر موحد (ابطحى ) است , كه به عنوان تكميل آن باب آورده شده , همراه با آدرسهاى بسيارى كه پاورقى داده شده مى توان گفت تقريباً يك سوم بلكه نيمى از كتاب را به طور ممزوج شامل است و اين مجلد از كتاب <عوالم>به اضافه تحقيقات و زحمات اين علامه و مؤسسهء يادشده است كه به صورت موسوعه اى درباره حديث غدير در آمده است .
نكته قابل توجه :
در كتاب <الغدير فى التراث الاسلامى>ص 220ش 144از اين كتاب با نام <موسوعة عن حديث الغدير>ياد نموده و توضيحى داده است , ولى نام و بقيهء جوانب صحيح , آن است كه در اين كتابنامه درج شده است .
143 عيد غدير(اردو, خطى )
سيد على بن محمد رضا جعفرى (هندى , شمس پورى ) م 1385م .
144 عيد غدير(اردو, چاپى )
محمد لطيف بن محمد عقيل انصارى (سهانپورى ) م 1399ق .
چاپ : لاهور(پاكستان ), سال 1374ق .
كتاب در تفسير آيهء <ايا ايهاالرسول بلغ ما انزل اليك ...>و اثبات نزول آن در غدير است .
145 عيد الغدير(عربى , چاپى )
بولس سلامه لبنانى (قاضى , مسيحى ) م 1399ق , 1979م .
چاپ اول : مطبعة النسر, بيروت , سال 1367ق , 1947م .
چاپ دوم : سال 1381ق , 1971م .
چاپ چهارم : دارالكتاب اللبنانى , مكتبة المدرسه , بيروت , سال 1406ق 1986م .
وزيرى : 318ص .
چاپ پنجم : المؤسسة الثقافية لهيئة انصار الحسين (ع ), تهران , سال 1410ق , 1368ش .
چاپ ششم , سال 1411ق , 1369 .
وزيرى , 357ص .
الذريعه ج 15ص 364
فهرست كتب چاپى عربى (خانبابامشار> ص 641
الغدير ج 6ص <ط>قبل از شروع كتاب .
اين كتاب كلاً شعر بوده و شامل سه هزار و هشتاد و پنج بيت است ولى در نامه اش به علامهء امينى كه در ابتداى جلدششم الغدير (آدرس بالا) آمده گفته كه اين كتابش حدود سه هزار و پانصد بيت است .
اين كتاب پس از مقدمه اى خطاب به اميرالمؤمنين (ع ) اشعار خود را تقديم مى كند. اشعار او يك دور تاريخ زندگانى پيامبر (ص ) و اميرالمؤمنين (ع ) است و در نهايت به شهادت امام حسين (ع ) مى رساند.
];ّّنماز, جاهليت , قريش , هاشم , عبدالمطلب , نماز استسقاء, ميلاد پيامبر (ص ), ابوطالب (ع ), بعثت , ميلاد على (ع ), پيروزى اسلام , هجرت پيامبر (ص ), هجرت على (ع ), على (ع ) در يثرب (مدينه ), بردبارى خالص , جنگ بدر,ازدواج على (ع ), جنگ احد, خندق , خيبر, وادى الرمل و طائف و بيه , حنين , اهل بيت , روز غدير, وفات پيامبر(ص ), عثمان بن عفان , ابوذر غفارى , خلافت على (ع ), روز جمل , صفين ,حكمين و خوارج , حكم آخر, ثناى اميرالمؤمنين (ع ), معاويه , يزيدبن معاويه , دعوت از حسين (ع ), مسلم در كوفه , اصحاب مسلم , مقتل مسلم , سفرحسين (ع ), در كربلا, به چه چيز خونم را حلال كرده ايد؟ جنگ , ساعت تكان دهنده , بعد از جنگ , طواف , خاتمه .
نكات قابل توجه :
1 در الذريعه از اين كتاب با نام <عيدالغدير>ولى بدون شمارهء تسلسل ياد نموده و گفته : از عبارت مؤلف نام <ملحمة الغدير>ظاهر است . كما اينكه در چاپى كه حاج آقا بزرگ ديده هم همين است .
ولى در حرف ميم كتابى به آن نام (ملحمه الغدير) نيامده و ظاهراً حاج آقا بزرگ نام اصلى و صحيح را همين نام (عيدالغدير) دانسته و شماره مسلسل را هم به علت مؤلف كتاب نياورده كه به ظاهر مسيحى بوده است .
ولى نام صحيح كتاب همين نام است , چرا كه خود مؤلف در نامه اش به علامهء امينى (آدرس ياد شدهء الغدير)تصريح به نامگذارى كتابش به اين نام نموده و توضيح مختصرى دربارهء آن داده است .
2 حاج آقا بزرگ چاپى را به تاريخ 1948ميلادى معرفى نموده كه ظاهراً همان چاپ اول است .
3 مؤلف كتاب از شعراى لبنان و به ظاهر از مسيحيان است , ولى در اشعارش مطالبى عميق و پرمحتوا از ولايت ومحبت اهل بيت (ع ) مخصوصاً اميرالمؤمنين و امام حسين (ع ) آورده كه از غير شيعهء مخلص و محّب واقعى بعيداست !!!
146 عيد غدير(فارسى , چاپى )
محمد جواد بن محمد تقى معرفت (اصفهانى , كربلائى ).
دارالمعرفة و الهدى , قم , سال 1399ق , 1359ش .
رقعى , 112ص .
اين كتاب پس از مقدمهء ناشر و پيشگفتار شامل چهار بخش است :
1 عيد غدير در لغت , تاريخ و حديث شامل :
];ّّسه بخش , واژه عيد غدير در علم لغت ,, غدير در ديدگاه تاريخ و حديث , اهتمام به ولايت .
2 مقام و منزلت عيد غدير در اسلام .
3 چه بايد كرد شامل : بيست و چهار عمل از اعمال روز غدير, با بيان احاديث آنها غير از يك مورد.
4 عيد غدير اختصاص به سال قمرى دارد؟ كه غدير را با سال قمرى و غير قمرى مقايسه نموده و در اينكه آيااختصاص به سال قمرى دارد يا نه صحبت نموده است .
147 عيد الغدير(عربى , چاپى )
سيد محمد ابراهيم بن محمد كاظم موحد (قزوينى , كربلائى ).
چاپ دوم : مؤسسة الوفاء, بيروت , سال 1401ق .
چاپ سوم : حسينيهء سيدالشهداء (ع ), كاشان , سال 1402ق .
چاپ ديگر: سال 1404ق .
جيبى : 75ص .
اين كتاب مختصرى از واقعهء غدير و جوانب آن در هفت بخش است :
1 مقدمه 2 آية التبليغ : كه واقعه غدير در اين بخش بيان شده است . 3 مدارك واقعهء غدير: كه پنجاه مدرك را آورده است . 4 سنگ آسمانى .5 تاج خلافت . 6 عيد غدير. 7 موقعيت شعراء در عيد غدير: كه پس از توضيحى بسيارمختصر دو شعر از بولس سلامه (مؤلف كتاب <عيدالغدير>آورده است .
نكات قابل توجه :
1 اين كتاب با اقتباس از بخشى از كتاب<على خليفة رسول الله (ص )) از همين مؤلف تأليف شده است . در آن كتاب واقعهء غدير به طور مفصل آمده و كتاب حاضر خلاصه اى از آن است .>
2 كتاب در سال 1401قمرى براى استفاده جوانان تدوين شده است .
3 اين كتاب يك بار توسط محمد رضا انصارى با نام <عيد غدير>, و بار دوم توسط محمد رضا سلطانى با نام <غديربرترين عيد اسلامى>ترجمه شده است .
148 عيد غدير(فارسى , چاپى )
سيد محمد ابراهيم بن محمد كاظم موحد (قزوينى , كربلائى ).
مترجم : محمد رضا انصارى .
مؤسسهء مطبوعاتى تشيع , قم .
جيبى , 69ص .
اين كتاب ترجمهء كتاب <عيدالغدير>عربى است .
149 عيد غدير برترين عيد اسلامى (فارسى , چاپى )
سيد محمد ابراهيم بن محمد كاظم موحد )قزوينى , كربلائى ).
مترجم : محمد رضا سلطانى .
انتشارات مفيد, قم , 1416ق , 1375ش .
جيبى , 128ص .
اين كتاب ترجمهء <عيدالغدير>است .
در اين ترجمه مطالب بسيارى از جمله جغرافياى مفصل غدير اضافه شده است .
عناوين كتاب چنين است :
آيهء تبليغ , بيغت گرفتن از مردم , بيعت ابوبكر و عمر, اولين شعراى غدير, چگونگى بيعت زنالن , اهميت واقعه ءغدير, استدلال به حديث غدير, مدارك واقعهء غدير, كامل شدن دين , سنگ آسمانى , تاج خلافت , شهادت ثالثه دراذان , عيد غدير, حضرت على (ع ) و عيد غدير, ائمه (ع ) و عيد غدير, شيعه و عيد غدير, عيد غدير نزد مسلمانان جهان , عيد غدير در آسمان , مسجد غدير خم , موقعيت جغرافيائى سرزمين غدير, نقش شعرا در غدير.
150 عيدالغرير فى الاذاعة البنانيّة(عربى , چاپى )
تدوين : ابراهيم زين عاصى .
مكتبة العرفان , بيروت .
رقعى , 45ص .
];ّّاين كتاب مجموعه قصايد و مقالاتى است كه در جشن عيد غدير در روز 18ذى الحجة سال 1380ق ـ كه دربيروت برگزار شده ـ ايراد نموده اند و مؤلف بنا به درخواستهاى بسيار, آنها را به صورت اين كتاب تدوين نموده است .عناوين ترجمه شدهء مقالات و اشعار عبارتنداز:
1 عيد غدير (عدنان حيدر) 2 روز غدير (رفيق براج ) 3 عيد غدير (بطرس ديب ). 4 قصيدهء بولس سلامه . 5 قصه ءغدير (محمد جواد مغنيه ). 6 كلام علايلى . 7 روز غدير (شعر از ابراهيم برى ).
151 عيدالغدير فى عهد الفاطميّين (عربى , چاپى )
محمد هادى بن عبدالحسين امينى .
چاپ : مطبعة القضاء, نجف , سال 1382ق , 1962م .
؟, 162ص .
نكته قابل توجه :
اين كتاب با مقدمه اى كوتاه از عبدالعزيز دورى (بغدادى ) چاپ شده است .