غديردرآئينه كتاب
به ترتيب حروف الفبايى
( غ )
152 الغدير, 2ج (اردو, چاپى )
عبدالحسين بن احمد امينى (تبريزى , نجفى ) م 1390 .
مترجم : سيد محمد باقر بن احمد موسوى (صفوى , كشميرى ).
ج 1 مطبوعات جواديه عربى كالج , بنارس (هند), سال 1399ق , 1979م .
وزيرى : 264ص .
اين كتاب ترجمهء جلد اول كتاب <الغدير>علامه امينى به زبان اردو است .
ج 1
1 مقدمه , 2 اهميت حديث غدير 3 راويان حديث غدير در چهارده قرن 4 مؤلفين در غدير 5 مناشدات درباره ءغدير تا مناشدهء اميرالمؤمنين (ع ) در رحبه كوفه .
ج 2
از آنجا تا آخر جلد اول <الغدير>.
براى توضيح بيشتر به كتاب <الغدير فى الكتاب والسنة و الادب>در همين كتابنامه مراجعه شود.
نكته قابل توجه :
1 تأليف كتاب در بدگام (كشمير) به تاريخ 1395ق , 1975م انجام شده است .
2 در كتاب <الغدير فى التراث الاسلامى>ص 198ش 110از اين كتاب با نام <ترجمهء كتاب الغدير>ياد شده است .
153 غدير (فارسى , چاپى )
عليرضا ميرزا محمد.
تهران , سال 1353ش .
خشتى , 32ص .
چاپ : پنجم , بنياد بعثت (واحد كودكان و نوجوانان ) تهران : سال 1367ش .
چاپ ششم : همان ناشر, سال 1368ش .
];ك ك خشتى , 24ص .
در اين كتاب داستان حجة الوداع و شوق مردم براى شركت در مراسم در كنار پيامبر (ص ), و پس از پايان مراسم حج داستان غدير و خطبهء پيامبر (ص ) در آنروز با بيان و نشر مناسب كودكان آمده است .
نكات قابل توجه :
1 اين كتاب در تمام چاپها همراه با تصاوير رنگى است .
2 اين كتاب به عربى به نام <الغدير>توسط: رضا مهيار, و به اردو به نام <غدير>خواستهء .
154 غدير (اردو, چاپى )
عليرضا ميرزا محمد .
مترجم : ؟
مؤسسهء بعثت (بخش كودكان ), تهران , سال 1369ش .
نكات قابل توجه :
1 نظر به اينكه هر كتابى كه توسط بنياد بعثت براى كودكان و نوجوانان به زبانهاى مختلف ترجمه و منتشر مى گردد,در تمام زبانها به يك اندازه هستند, احتمالاً قطع و تعداد صفحات اين كتاب نيز با توجه به چاپهاى آخر فارسى و چاپ عربى آن ـ از اين قرار است : خشتى 24ص .
2 كتاب ترجمهء كتاب <غدير>از مؤلف است .
3 مترجم كتاب نامعلوم است , ولى ظاهراً مترجم بنياد بعثت است .
4 اين كتاب به عربى نيز ترجمه شده و به نام <الغدير>است .
5 همچنين كتاب همراه با تصاوير رنگى است .
155 الغدير(عربى , چاپى )
عليرضا ميرزا محمد.
مترجم : رضا مهيار.
بنياد بعثت : تهران چاپ اول , سال 1367ش .
];ّّخشتى , 24ص .
نكات قابل توجه :
1 اين كتاب ترجمهء كتاب <غدير>از مؤلف است .
2 اين كتاب به اردو نيز ترجمه شده و به نام <غدير>است .
3 اين كتاب همراه با تصاوير رنگى است .
156 غدير (فارسى , چاپى )
على صفائى (صاد).
چاپ اول : انتشارات هجرت , قم , سال 1397ق , 1355ش .
رقعى , 24ص .
چاپ دوم : سال 1398ق , 1356ش .
اين كتاب خلاصه اى از داستان و آيات و روايات غدير و بحث در ولايت اميرالمؤمنين (ع ) به صورت نثر نسبتاً ساده و گويا است .
157 غدير (فارسى , خطى )
سيد على بن نور الدين ميلانى (حسينى , تبريزى ).
اين كتاب سوالاتى در مورد غدير كه ممكن است به ذهن برسد همراه با جواب آنها است كه توسط مؤلف از كتاب <عبقات>مير حامد حسين و نيز خلاصهء آن به نام <نفحات الازهار>انتخاب شده و مناسب جوانان تدوين شده حدودصد صفحه است .
158 غدير (فارسى , خطى )
محمد حسين بن على اصغر يوسفى (مازندرانى , مشهدى ).
در اين كتاب ابتدا مقدمه اى شامل سؤالاتى كه ممكن است در زمينهء غدير به ذهن برسد تدوين شده و از همهء آنهاجواب داده شده است .
];ّّسپس سند و متن خطبهء غدير و ترجمهء سليس آن تنظيم شده است .
كتاب بيشتر براى جوانان و فعلاً به فارسى است .
الغدير (صلوات ) = الغدير فى جامعة النجف (عربى , چاپى )
159 غدير از ديدگاه حضرت على (ع )(فارسى , چاپى )
واحد فرهنگى مسجد چهارده معصوم (ع ).
چاپ اول : سال 1363ش .
وزيرى , 16ص .
چاپ دوم : سال 1364ش .
وزيرى , 20ص .
نكات قابل توجه :
1 ظاهراً ناشر نيز واحد فرهنگى مسجد چهارده معصوم (ع ) است , ولى چون اطلاع كاملى در اين باره در دست نبود قيد نگرديد.
2 اين كتاب به صورت هديه در دسترس علاقمندان قرار گرفته است .
160 غدير, اسلام كى ايك اهم عيد(اردو, چاپى )
توحيد, تهران , سال 1407ق .
؟, 132ص .
161 غدير, بركه اى و دريايى (فارسى , چاپى )
جواد نعيمى .
مركز چاپ و نشر سازمان تبليغات اسلامى , تهران , چاپ اول , سال 1412ق , 1370ش .
رقعى , 206ص .
];ّّاين كتاب در چهارده بخش با قلمى شيوا و ادبى به جوانب مختلف غدير پرداخته است : 1 پيش آغاز 2 دامن مهتاب 3 بركه اى از نور 4 سفر آفتاب 5 شكوه آئين 6 راويان دريا 7 منادى گلها 8 پرتوى از آيينه 9 در نگاه خورشيد10 حماسه اى ابدى 11 طنين امواج 12 روح آبى صحرا 13 پاسدار روشنائى 14 پنجره اى رو به فضا.
نكته قابل توجه :
1 اين كتاب تا صفحه 99دربارهء غدير و با عناوين ياد شده است , سپس تا آخر كتاب با نام (چكاد بيگرانهء دريا)خلاصه اى از زندگانى اميرالمؤمنين (ع ) است .
2 مؤلف كتاب ديگرى بنام <غدير بزرگترين رويداد تاريخى>دارد.
162 غدير پيوند ناگسستنى رسالت و امامت (فارسى , چاپى )
حسن بن عبدالله سعيد, 1416ق .
كتابخانهء مدرسه مسجد چهل ستون تهران , سال 1361ش .
رقعى , 64ص .
اين كتاب در هفت بخش ابتدا زمينهء غدير و سپس قضيهء آن را همراه با متن عربى و ترجمهء فارسى آن آورده و درآخر اشاره اى به خلافت ظاهرى اميرالمؤمنين (ع ) نموده است .
عناوين اين كتاب نظم خاصى ندارد, ولى مى توان اين عناوين را بيان نمود: شعراى غدير, داستان غدير در اسلام ,پيغمبر اسلام در غدير خم , مظهر عدل و مساوات (شعر), احتجاج پيامبر (ص ) در روز غدير, خطبهء عربى غدير,ترجمهء فارسى خطبه , اميرالمؤمنين (ع ) و خلافت .
در آخر شعرى ممزوج از عربى و فارسى از مؤلف آمده است .
در اين كتاب در اكثر موارد از كتب عامه استفاده نموده است .
نكته قابل توجه :
مؤلف كتاب ديگرى به نام <داستان غدير در اسلام>دارد كه بخش <داستان غدير در اسلام>اين كتاب با بخشى از آن كتاب عيناً يكى است .
163 غدير تا ابديت مى درخشد(فارسى , چاپى )
مهدى انصارى .
انتشارات آزادى , قم .
رقعى , 40ص .
اين كتاب در نوزده بخش است و در واقع به دو قسمت تقسيم مى شود:
ابتدا دربارهء امامت و خلافت و لزوم بحثهاى علمى در اين بارهء و سپس بيان واقعهء غدير و جوانب آن است كه اين قسمت اكثريت ترجمه خطبهء غدير است .
عناوين كتاب از اين قرار است :
1 غدير 2 امامت و خلافت 3 تندروها بحث را تحريم مى كنند 4 معناى امامت 5 زمامدارى امت 6 انديشه ءپيامبر (ص ) 7 پيامبر (ص ) به حج مى رود 8 ماجراى غدير 9 اى گروه مسلمانان 10 فرمان پروردگار 11 منكرولايت 12 على (ع ) برترين فرد 13 دو موجود گرانمايه 14 رهبرى امام على (ع ) 15 غاصبين 16 مخالفت باسخنان پيامبر (ص ) 17 حكومت اميرالمؤمنين (ع ) 18 شخصيت بيمانند على (ع ) 19 خواستهء پيامبر (ص ).
164 غدير خم (فارسى , چاپى )
مصطفى يزدى زاده .
چاپ اول : انتشارات مجمع دينى مسجد سليمان , سال 1388 , 1348ش .
چاپ دوم : همان ناشر, سال 1389ق , 1348ش .
وزيرى , 32ص .
فهرست كتابهاى چاپى فارسى (خانبابامشار) ص 3611
165 غدير خم (فارسى , چاپى )
حبيب الله رهبرى (اصفهانى ).
انتشارات پيام اسلام , قم , سال 1392ق , 1350ش .
چاپ ديگر: همان ناشر, سال 1395ق , 1353ش .
];ّّجيبى , 84ص .
اين كتاب شامل مقدمه و سپس رفاقت و صحبت دو جوان به نامهاى احمد و محمود كه در مورد كتاب <الغدير>علامه امينى صحبت نموده و سپس وارد ابحاث امامت و غدير شده اند. به مناسبت دربارهء زندگانى پيامبر (ص ) ومنافقين مطالبى مطرح كرده اند.
نكته قابل توجه :
اكثر مآخذ كتاب كتب عامه است , و از كتاب <الغدير>علامهء امينى نيز شواهدى آورده شده است .
166 غدير خم (انگليسى , چاپى )
ذرخب - ح - ژحححچخاً
حسين نجفى :
گروه براداران مسلمان , تهران , سال 1353ش .
جيبى , 45ص .
عبارات انگليسى در توضيح كتاب چنين است :
Where the Religion Was Brought to Refretion.
by I.H.Najafi.
Tehran Group of Muslim Brothers, 1353.
ا167 غدير خم (فارسى , چاپى )
مرتضى سرافراز.
انتشارات كتابخانهء طهورى , سال 1368ش .
وزيرى , 12 .
اين كتاب غديريه اى در صد و ده بيت است .
غدير خم (نعيمى ) = غدير خم بزرگترين رويداد تاريخ (فارسى , چاپى )
غدير خم از نظر قرآن (نيرى ) = بحث غدير خم از نظر قرآن شريف (فارسى , چاپى )
];
ّّ168 غدير خم اور خطبهء غدير (اردو, چاپى )
سيد بن حسن لكنهويى (نجفى ).
ادارهء تمدن اسلام , كراچى (پاكستان ), سال 1398ق .
رقعى , 136ص .
اين كتاب يكدور داستان غدير از ابتدا تا انتها و به صورت سلسله وار است , كه ظاهراً با انشاى اردو نگاشته شده است .
در اين كتاب پس از ايراد آيهء تكميل و فهرست مطالب , مقدمه اى از سيد شمس نجفى آمده و سپس مطالب كتاب باعناوينى كه پس از ترجمه تقريباً به اين مضمون است :
فرمان خدا, ارشاد رسول (ص ), كاروان رسالت راه منزل حجةالوداع , غدير خم , اعلان پيامبر (ص ), فراز منبر,عمامهء فضيلت , جشن و تهنيت , على (ع ) مولاى همه است ,دامان غدير: در اين بخش چهل و يك صحابى و بيست وچهار تابعى از روايات غدير را شمرده و عده اى از علما كه غدير را نقل نموده اند نيز آورده شده است , عهد و پيمان غدير, خطبهء غدير: كه پنجاه و چهار صفحه از كتاب است و در هر صفحه متن عربى نصف آن و ترجمه به اردو درنصف ديگر صفحه به صورت عمودى است .
در آخر مصادر كتاب شمارش شده كه اكثراً عامّى است .
نكتهء قابل توجه :
اين كتاب با خط مخصوص و تزيينات بسيار و در حد عالى به چاپ رسيده است .
169 غدير خم بزرگترين رويداد تاريخ (فارسى , چاپى )
جواد نعيمى .
انتشارات طوس , مشهد.
جيبى , 32ص .
چاپ ديگر: وزيرى , 32ص .
در اين كتاب قسمتى از واقعهء غدير و بحث امامت و سخنان پيامبر (ص ) با قلمى شيوا براى كودكان و نوجوانان همراه با تصاوير آمده است .
];ّّنكته قابل توجه :
1 در چاپ كتاب به اندازهء وزيرى نام آن <غدير خم>آمده است .
2 اين كتاب , دومين كتاب از سرى كتابهاى (قصه هاى مصور اسلامى > است .
3 مؤلف كتاب ديگرى بنام <غدير, بركه اى و دريايى>دارد .
170 غدير خم يا سرنوشت بشر (فارسى , چاپى )
محمد حسن مدرس (فتحى ).
جيبى , 48ص .
171 غدير در آئينهء كتاب (فارسى , چاپى )
محمد بن محمد اسماعيل انصارى (زنجانى , خوئينى ) .
نشر الهادى , قم , چاپ اول , سال 1416ق , 1375ش .
وزيرى , 304ص .
كتاب حاضر, ابتدا شامل مقدمه اى در هشت بخش , و نيز خلاصهء آن به عربى واردو و انگليسى است . سپس شمارش كتابها به صورت الفبائى شروع گرديده است .
براى توضيح بيشتر به مقدمهء همين كتاب مراجعه شود.
172 غدير در شعر فارسى (فارسى , چاپى )
سيد مصطفى بن محمد على گرمارودى (موسوى , طالقانى ).
نشر الهادى , قم , چاپ اول , سال 1415ق , 1374ش .
وزيرى , 196ص .
اين كتاب ابتدا شامل مقدمه اى در پنج نكته است كه عبارتنداز: عظمت اميرالمؤمنين (ع ) و ظلم ظالمان در باب خلافت و غدير و غربت غدير و توضيحى دربارهء تأليف و شعر غدير, و در آخر توضيحى ادبى در مورد شعر و تأليف , وسپس بيست و دو شعر فارسى از شعرايى كه اكثراً معروفند.
];ّّشعرها اكثراً قصيده يا مخمس و يا مثنوى هستند و در چند مورد نيز شعر نو آورده شده است .
در ابتداى هر شعر مختصرى از حالات شاعر و سرگذشت او با قلمى مخصوص آورده شده و پس از شعرتوضيحاتى ادبى و لغوى و نيز از نظر معانى در مورد شعر داده شده است .
شعرا به ترتيب عبارتنداز: مكرم اصفهانى , حكيم قاآنى , سيد محمد حسن ميرجهانى , احمد عزيزى , ميرزا يحيى مدرس , ميرزا محمد على وامث , اصفهانى (مفتقر), صادق سرمد, ميرزا حبيب خراسانى , محمد حسين شهريار,حسينعلى منشى كاشانى , حكيم كسائى , حبيب الله چايچيان (حسان ), جيحون يزدى , اسماعيل نورى علاء, خوشدل تهرانى , اشرف الدين گيلانى , يوسفعلى مير شكاك صبورى كاشانى , سيد مصطفى موسوى (گرمارودى ) سيد محمدحسين شهريار, سيد على موسوى گرمارودى .
173 غدير در مآخذ اسلامى (فارسى , چاپى )
سيد عبدالعزيز بن جواد طباطبائى (يزدى , نجفى ) م 1416 .
مترجم : محمد مهدى بن محمد صادق جعفرى .
انتشارات كتابخانهء مسجد چهل ستون , تهران , چاپ اول , سال 1411ق , 1370ش .
رقعى , 77ص .
اين كتاب ترجمه و تلخيص كتاب <الغدير فى التراث الاسلامى>است كه در مجلهء تراثنا شمارهء 21و سپس به طوركتاب مستقل چاپ شده است .
كتابشناسى آن در معرفى كتاب<الغدير فى التراث الاسلامى ) توضيح داده شده است .>
174 غدير روز تعيين رهبر حقيق (فارسى , چاپى )
هيئت اميرالمؤمنين (ع ) (قم ).
چاپ : مهر استوار, قم .
جيبى , 16ص .
اين كتاب در هشت بخش و يك خاتمه است :
1 لزوم تعيين رهبرى از جانب خدا 2 اسلام تعيين رهبرى نموده است 3 توصيف صحراى غدير و نزول آيهء <يا];ّّايها الرسول ...>4 توقف پيامبر (ص ) و ديگران و شروع خطبه به صورت تقطيع 5و 6 ادامهء خطبه همراه با توضيحات به صورت تقطيع 7 عيد غدير 8 غصب خلافت و عامه و مخالفين .
خاتمه : توضيحى دربارهء كتاب و هيئت نامبرده .
كتاب به صورت انشائى است و جملات ممزوج با خطبه ـ به طور مشخص و با ويرايش ـ است .
نكته قابل توجه :
به احتمال قوى ناشر نيز هيئت اميرالمؤمنين (ع ) (قم ) است , چنانچه از آخر كتاب و درخواست در آنجا معلوم مى گردد.
175 غدير, روز كمال دين (فارسى , چاپى )
على اصغر بن محمد مروج (مروج الشريعه , خراسانى , كرمانى ).
زير نظر: جعفر سبحانى .
انتشارات اميد, قم , سال 1369ش .
وزيرى , 164ص .
اين كتاب در پنج بخش دربارهء واقعه غدير و عيد در روز غدير و همچنين خطبهء اميرالمؤمنين (ع ) در روز جمعه ءمصادف با غدير, و زيارت آن حضرت در آن روز, و سپس اشعار فارسى از چهل تن از شعراى قديم و جديد در هزار وچهارصد و بيست به مناسبت گذشتن هزار و چهار صد سال بر واقعهء غدير است . در آخر دو فهرست كه عبارتنداز:فهرست سرودها و فهرست نام شاعران تدوين شده است .
نكات قابل توجه :
1 مؤلف دو كتاب ديگر به نامهاى <فى رحاب الغدير>و <نظرة الى الغدير>كه هر دو عربى هستند در موضوع غديردارد.
2 احتمالاً اين كتاب <غدير روز كمال دين>و كتاب <نظرة الى الغدير>از نظر مطالب يكى هستند كه اين فارسى و آن عربى است . براى توضيح به كتاب <فى رحاب الغدير>در اين كتابنامه مراجعه شود.
176 غدير سى كربلاتك (اردو, چاپى )
سيد محسن نواب بن احمد رضوى (هندى , لكنهوئى ) م 1389ق , 1969م .
غدير غريب در شعر فارسى (گرمارودى ) = غدير در شعر فارسى (فارسى , چاپى )
177 الغدير فى الادب الشعبى (عربى , چاپى )
حسين بن حسن بهبهانى (نجفى ).
چاپ اول : مطبعة الاداب , نجف , سال 1377ق .
رقعى , 104ص .
چاپ دوم : سال 1378ق .
؟: 120 .
178 الغدير فى الاسلام (عربى , چاپى )
محمد رضا فرج الفله (حلفى , نجفى ) م 1386ق .
ناشر: عبدالرزاق آل سلمان .
چاپ : مطبعة الراعى , نجف , سال 1362ق , 1943م .
رقعى : 229ص .
الذريعة ج 16ص 26ش 96
طبقات أعلام الشيعه (قرن چهاردهم , نقباء البشر) ج 2ص 756ش 1234
الغدير ج 1ص 157ش 25
كتاب از جمله كتابهاى بى نظير در موضوع غدير است كه جوانب مختلف آن را به طور كامل , علمى و فنى موردبحث و بررسى قرار داده است .
عناوين كتاب چنين است :
1 غدير نزد اهل لغت و غير آنان 2 غدير در قرآن 3 نگاهى به حديث غدير 4 شهادت كسانى كه حديث غدير را];ّّاز پيامبر (ص ) شنيده اند 5 غضب پيامبر (ص ) بر كسانى كه از اميرالمؤمنين (ع ) شكايت كردند و نص بر ولايت آن حضرت 6 معنى لمهء مولى : كه ابتدا دو مقدمه بارى اثبات مطلب آورده است : 1 اولى به نفس بودن پيامبر (ص ) 2وسعت و دقت لغت عربى در اداء معانى كه دو مطلب را با عنوانهاى <توطئه>يعنى مقدمه چينى , و <معانى المولى>شامل تحقيقى مفصل در معانى صحيح كلمهء <مولى>با قرائن داخلى و خارجى كه شش راه و يا دليل با عنوان <الطريق الاول , الطريق الثانى , الطريق ...>آورده , وطى اين مباحث ثابت نموده كه منظور پيامبر (ص ) اولى به نفس و صاحب اختيار بودن است 7 جواب يك اشكال , كه صاحب اختيار بودن على بن ابى طالب (ع ) دليل بر سزاوار بودن او درخلافت نمى شود 8 بى توجهى عامه به حديث غدير و يا خوددارى آنان از اين حديث و استدلال به آن همراه باتوضيح علتها و محركات براى اين چشم پوشى ها: كه شش علت با عناوين <الامرالاول , الامرالثانى , الامر...>, و در آخرنتيجه گيرى نموده كه روز غدير عيد است 9 روز غدير از نظر اهل بيت (ع ) كه شامل مستحبات و حالات ائمه (ع ) دراين روز است .
نكات قابل توجه :
1 در ابتداى كتاب تقريظ پنج نفر از علما و مراجع بزرگ زمان مؤلف آمده است : سيد ابوالحسن اصفهانى , شيخ محمد حسين كاشف الغطاء, سيد محسن حكيم , شيخ محمد على اردوبادى , شيخ محمد رضا مظفر, كه كلام علامه ءمظفر كمى مفصل و با عنوان <التقدمة>است .
2 چنانچه در مقدمهء كتاب يادآور شده مدارك و مصادر آن همه از عامه است و هشتاد و سه مأخذ را بيان نموده , واين مطلب در سرتاسر كتاب واضح است , الاّ در بخش نهم كه در كتب عامه موضوعيتى ندارد.
3 مؤلف سبب تأليف كتاب را چنين بيان نموده كه چون كتب مستقل دربارهء غدير مفقود شده و كم كم ممكن است دشمنان سوء استفاده كنند اقدام به تأليف جامعى در اين باره نموده است .
179 الغدير فى التراث الاسلامى (عربى , چاپى )
سيد عبدالعزيز بن جواد طباطبائى (يزدى ) م 1416ق .
چاپ اول : دارالمؤرخ العربى , بيروت , سال 1414ق , 1993م .
وزيرى , 336ص .
چاپ دوم : نشر الهادى , قم , سال 1415 1374ش .
];ّّوزيرى , 342ص .
كتاب شامل مقدمه اى در سه بخش : 1و 2روايت و راويان حديث غدير 3 كتب تأليف شده در غدير وشمارش هاى گوناگون . سپس كتابنامه شروع گرديده و با مستدركاتى كه در آخر چاپ دوم آمده صد و هشتاد و چهاركتاب مستقل در غدير است .
در اين كتاب پس بيان اسم هر كتابى شرح حال و مختصرى از زندگانى هر مؤلف از قبيل اساتيد و دروس و مسافرتهاو گاهى ديگر مؤلفات او آمده , و نيز گاهى مصادر شرح حال مؤلف بيان شده است .
در آخر يازده فهرست آمده است : آيات , احاديث , كتب غدير بر حسب زمان , كتب غدير بر حسب حروف الفبا,مؤلفين غدير بر حسب حروف الفبا, اعلام , اماكن , اشعار, كتب , مصادر, محتويات .
نكات قابل توجه :
1 ترجمهء كتاب با نام <غدير در مآخذ اسلامى>از محمد مهدى جعفرى است .
2 اين كتاب با آخرين اصلاحات مؤلف و مستدرك آمادهء چاپ جديد است .
180 الغدير فى جامعة النجف (عربى , چاپى )
جمع و اعداد: سيد محمد بن حسن صلوات (نجفى ).
ناشر: مؤلف , نجف , سال 1370ق , 1950م .
رقعى , 84ص .
الغدير ج 8ص 391
كتاب شامل دو فصل است :
1 قصايد و مقالات : قصيده هايى از شيخ محمد بن عبدالله هجرى و شيخ محمد حيدر و شيخ عبدالحميد هجرى و سيد محمد جمال هاشمى .
2 شعر شعبى : اشعار به لهجهء عراقى , كه تماماً دربارهء غدير و يا اميرالمؤمنين (ع ) است .
نكات قابل توجه :
1 اين كتاب مجموعه قصايد و مقالاتى است كه در جشن غدير كه از طرف هيئت <شعراء الحسينيين>در سال 1369قمرى برگزار شده ايراد نموده اند.
];ّّ2 در الغدير مورد ياد شده مؤلف كتاب را هيئت نامبرده معرفى نموده و نيز در <كتابنامهء غدير خم>ص 12ش 21ازاين كتاب با نام <الغدير>و مؤلف <هيئة الشعراء الحسينيين>ياد نموده است .
الغدير فى ظل التهديدات الالهية للمعارضة (عاملى ) = الغدير و المعارضون (عربى , چاپى )
181 الغدير فى الكتاب و السنة و الادب , 11ج (عربى , چاپى )
عبدالحسين بن احمد امينى (تبريزى , نجفى ) م 1390ق .
چاپ اول : مطبعة الزهراء, نجف : سال 1364ـ 1371ق , 1945ـ 1952 .
چاپ دوم : دارالكتب الاسلامية, تهران , سال 1372ق , 1331 .
چاپ سوم : دارالكتاب العربى , بيروت , سال 1387ق , 1967م .
چاپ چهارم : همان ناشر, سال 1403ق , 1983 .
چاپ پنجم : مكتبة اميرالمؤمنين (ع ) (شعبهء تهران ), سال 1396ق , 1354ش .
چاپ ششم : دارالكتب الاسلامية, تهران , سال 1408ق , 1366 .
چاپ هفتم : سال 1409ق , 1367ش .
چاپ هشتم : سال 1410ق , 1368ش .
چاپ نهم : سال 1414ق , 1372 .
چاپ دهم : مكتبة الريف , بحرين , سال 1414ق , 1372ش .
چاپ يازدهم : مؤسسة الاعلمى , بيروت , سال 1414ق .
چاپ محقق , 14جلد:
تحقيق : مركز الغدير للدراسات الاسلامية, قم .
چاپ اول : همان مؤسسه , سال , 1416ق , 1375ش .
وزيرى , ج 1 417ص , ج 2 394ص , ج 3 420ص , ج 4 424ص , ج 5464ص , ج 6 406ص , ج 7 416 , ج 8 396ص , ج 9 402ص , ج 10 387ص , ج 11 399ص .
الذريعة ج 16ص 27ش 97
];ّّكتاب الغدير بى نياز از توضيح و تعريف است , چرا كه نتيجهء زحمات و مطالعات هيجده ساعتهء مؤلف در شبانه روزو نيز مسافرتهاى او به چند كشور جهان است .
كتابى است كه بزرگان و علما و نيز اكثر مراجع تقليد زمان مؤلف و حتى از مسيحيان تقريظ و تقدير و تشكر براى آن نوشته اند.
در اين كتاب ابتدا جوانب واقعهء غدير از قبيل حديث آن از نظر سند و دلالت , و نيز آيات در غدير و يا احاديث مربوط به غدير, و همچنين شعر و شعرا در غدير, همه مورد بررسى قرار گرفته و در بسيارى از موارد با كوچكترين مناسبت , مؤلف وارد موضوعات ديگر نيز گشته و در حد كامل به شكل فنى و علمى بحث نموده است .
به نظر مى رسد مؤلف , غدير را نمودارى از كل جوانب تشيع فرض نموده و در حاشيهء آن اشكالات و ايرادات برعامه را به خصوص در جلدهاى آخر الغدير بيان نموده است . چنانچه اين روش در كتاب <يوم الغدير>از مهدى على هاشمى (هندى ) نيز ديده مى شود .
اكنون اگر در كتب اخير عامه نظر كنيم خواهيم ديد كه تنها نام چند نفر است كه در همهء آنها برده شده و از آنها اظهاربى زارى نموده اند! در رأس همهء آنها نام علامهء امينى و همين كتاب اوست .
چرا كه در اين كتاب فقط به مصادر عامى استشهاد و استفاده از مصادر شيعى بسيار كم است , و مواردى جمع آورى شده كه اگر هر انسان آزاده در فكر و خالى از تعصبات مطالعه كند, در قضاوت به يك نتيجهء مثبت خواهد رسيد.
كتابشناسى اين كتاب عظيم چنين است :
ج 1
در ابتداى اين جلد مقدمه اى در صد و بيست و هفت صفحه به قلم فرزند مؤلف حجةالاسلام شيخ محمد رضاامينى در دو قسمت آمده : قسمت اول شامل اين ابحاث است : تشريح تاريخ كلى بشر, تاريخ انبياء زمانهاى انحطاطبشرى , بعثت پيامبر اكرم (ص ), دورهء وحى و نورافشانى تاريخ , اعجاز فرهنگ تشريع و تأثير قرآنى , ابتداى تاريخ اسلامى , مهاجرت پيامبر به حبشه , دعوت در زمان پيامبر (ص ), جنگهاى پيامبر (ص ), تنظيم و يگانگى عقيده واجتماع , تشكيل دولت اسلامى , رهبرى پيامبر (ص ) و خلافت الهى وانذار, نص بر خلافت اسلامى , نصب و تعيين خليفه , توطئه بر ضد اهل بيت (ع ), ارتداد در اسلام , هجوم بر در خانه فاطمه (ع ), بيعت و انتخاب خليفهء سياسى ,سخت گيرى با اميرالمؤمنين (ع ), وضع و جعل و حديث سازى در اسلام , مظلوميت شيعه , دادخواهى امام باقر,قلم هاى خود فروخته , نظريات دروغين مدافعين حق .
];ّّقسمت دوم شامل : سخن دربارهء كتاب غدير, مؤلف كتاب غدير علامهء امينى و نسب او, تأليفات علامهء امينى ,اجازات , نتايج علمى , ولادت , مسافرت ها, اساتيد و مشايخ , زهد و عبادت , مستنسخات , تأليفات و تحقيقات ومطالعات , مسافرت به كتابخانه ها در ايران و سوريه و هند و تركيه , وفات و مدفن او, مصادر مقدمه .
در اينجا مقدمهء فرزند مؤلف پايان يافته و كتاب شروع مى شود:
ابتدا كلام ناشر و صورت يك تقدير و كلام مؤلف , حديث عنوان صحيفة المؤمن , اهدا, حمد و ثنا و مقدمهء كتاب ,تاريخ صحيح , اهميت غدير در تاريخ , قصهء غدير خم , توجه و عنايت به حديث غدير آمده است و سپس در چندبخش ابحاث زير آمده است :
الف ـ راويان و مؤلفين حديث غدير: صد و بيست صحابى راوى حديث غدير, هشتاد و چهار تابعى از روايان غدير, شمارش سيصد و شصت راوى به ترتيب زمانى و در اصطلاح طبقات روات حديث غدير از ائمهء حديث وحفاظ و اساتيد از قرن دوم هجرى تا قرن چهاردهم , بيست و شش تن از نويسندگان كتابهاى مستقل دربارهء غدير ازشيعه و عامه .
ب ـ مناشده و احتجاج به حديث غدير: 1 مناشده هاى اميرالمؤمنين (ع ): 1 روز شورى 2 زمان خلافت عثمان 3يوم الرحبه سال 35قمرى , همراه با شمارش بيست مورد شهادت صحابه براى حديث غدير 4 جنگ جمل , و چندمورد از سلام به على (ع ) به اميرالمؤمنين و شمارش نه شاهد و نيز توضيحى دربارهء آنانكه شهادتشان را كتمان كردند 5جنگ صفين 2 احتجاج حضرت فاطمه (س ) به حديث غدير 3و 4 مناشدهء امام حسن و امام حسين (ع ) 5و 6احتجاج عبدالله بن جعفر بر معاويه با حديث غدير 6و 7 احتجاج عمر و بن عاص و عمار بن ياسر 9و 10و 11مناشدهء جوانى با ابوهريره و مردى با زيدبن ارقم و مرد عراقى با جابر با حديث غدير, و نيز توضيح تحريف طبرى وابن كثير در حديث دار 12 احتجاج قيس بن سعد انصارى 13 دارميهء حجونيه 14 احتجاج عمرو اودى 15و 16احتجاج عمر بن عبدالعزيز (خليفهء اموى ) و مأمون عباسى به حديث غدير, و در آخر سخنى از مسعودى .
ج ـ غدير در قرآن (الكتاب العزيز): 1 <يا ايها الرسول بلغ ما انزل اليك>: نقل از سى مصدر, افتراى قرطبى وقسطلانى بر شيعه 2 نزول آيهء <اليوم أكملت>در روز غدير خم : نقل از شانزده مصدر, اشكال بر سيوطى و آلوسى 3نزول آيهء <سأل سائل>در غدير: نقل از سى مصدر, نظريه دربارهء اين آيه .
د ـ غدير در اسلام : 1 عيد غدير: تهنيت و تبريك ابوبكر و عمر به على (ع ) در روز غدير با شصد مصدر 2 عيدغدير و عترت طاهره (ع ) 4 رد قول نويرى و مقريزى بر اينكه عيد غدير را معزالدوله در سال 352قمرى بدعت ];ّّگذاشته 5 تتويج در روز غدير و معنى قول شيعه : <على (ع ) فى السحاب>.
ه ـ سند حديث غدير: چهل و سه بحث , قضاوت در سند حديث غدير, رأى عمومى در گمراهى ابن حزم اندلسى و رد قول او بر اجتهاد ابن ملجم و اجتهاد معاويه و عمر و بن عاص , سخن ابن خلكان در حالات ابن حزم .
و ـ مفاد حديث غدير و معنى آن : نقل از چهل و دو مصدر كه مفعل به معناى افعل مى آيد, بيست و دو معنى براى كلمهء <مولى>معناى حقيقى <مولى>جز اولى بالشى ء نيست , شرح قراين بيست گانه براى معناى حديث , نگاهى درحديث اسامه و بريده , احاديث تفسير شده براى معنى مولى , چهارده قول از علما در مفاد حديث غدير.
ز ـ اعمال روز غدير: رجال اسناد حديث روزه در غدير, اشكال بر ابن كثير در خدشه كردن بر آن حديث .
ج 2
در ابتدا اين جلد صورت يك تقدير آمده است .
ح ـ شعراى غدير: (لازم به توضيح است اين بخش كه قسمت عمده اى از اين كتاب است بعد از ايراد هر شعرتوضيحات لازم در جوانب مختلف آن از قبيل راويان شعر و يالغات آن و نيز با كوچكترين مناسبتى وارد بحث واستدلال با عامه شده و با طرزى بسيار ادبى و ملايم ولى استدلالى و عميق مطابق با مبانى اصيل شيعى مطلب را تمام كرده است , تا حدى كه جاى هيچ گونه اعتراض و اشكالى باقى نگذارده است .
ضمناً اين جلد شامل شعراى قرن اول و دوم و سوم هجرى و به اين شرح است :
دربارهء شعر و شعرا, و سپس :
شعراى قرن اول :
اول : اميرالمؤمنين (ع ).
دوم : غديريهء حسان بن ثابت : آيهء <أفمن شرح صدره فى الاسلام>دربارهء اميرالمؤمنين (ع ), حديث <امتحن الله قلبه بالايمان>دربارهء على (ع ), احاديث باب علم على (ع ), آيهء <أفمن كان مؤمناً>دربارهء على (ع ), حديث ليلة المبيت , آيه ء<هو الذى ايدك بنصره> و ده آيهء ديگر دربارهء اميرالمؤمنين (ع ), حديث <لافتى الا على>حديث <فاطمة أحصنت فرجها>, حالات و ترس حسان بن ثابت , تحريف كتاب <المعارف>ابن قتيبه .
سوم : غديريه قيس بن سعد: پس آمد آن غديريه , حالات و صفات قيس , قيس با معاويه , وفات و خاندان قيس .
چهارم : قصيدهء عمر و جلجليّه .
پنجم : شعر عمر و بن عاص : حالات عمرو, اسلام و سابقهء عمرو, قضاياى عمرو با پيامبر (ص ) و اميرالمؤمنين (ع )];ّّو عايشه و امام حسن (ع ) و ابن عباس و معاويه و عمار و ابونوح و ابوالاسود و غانمه بنت غانم و عثمان , شجاعت عمرو! عمرو با ابن عباس و اشتر و عبدالله مرقال , وفات عمرو, پدر عمرو.
ششم : غديريهء محمد حميرى و پس آمد آن .
هفتم : غديريهء كميت بن زيد و هاشميات .
هشتم : غديريهء ديگر كميت : حالات كميت , قصهء حكيم الاعور, زندگانى مذهبى كميت , كميت با هشام و يزيد بن عبدالملك , كميت و خالد و فرزدق , ولادت و شهادت كميت .
نهم : غدريريهء سيد حميرى , پس آمد غريريه ء, حالات سيد حميرى , سيد حميرى با پدر و مادرش و شعرش درباره ءآنها, عظمت سيد, نوشته ها دربارهء سيد, مدح در ادبيات و شعر سيد, راويان و حافظين شعر سيد, سيد حميرى و آل الله , بحث دربارهء مذهب سيد, سخن ابن المعتز و شيخ صدوق و حافظ مرزبانى و شيخ مفيد و ابن شهر آشوب واربلى , افتراء طه حسين بر شيعه , سيد حميرى با غير شيعه , اخبار سيد, شعر سيد دربارهء سبطين , خلفاى عصر سيد,صفات و اخلاقيات سيد, ولادت و وفات سيد, سيد در علم و تاريخ , شعر سيد در بتداى دعوت پيامبر (ص ), حديث ابتداى دعوت , سخن انطاكى و اسكافى در حيث و شعر سيد, جنايات طبرى و ابن كثير و محمد هيكل بر حديث .
دهم : غديريهء عبدى كوفى حالات و نبوغ و ولادت و وفات عبدى , نمونهء شعر عبدى .
يازدهم : حديث كه در شعر عبدى بيان شده , آيه مودت و نه حديث دربارهء آن , سخن رازى و مناوى و ابن حجر,صراط مستقيم آل محمد (ص ), فاطمه (س ) صديقه است , على (ع ) صديق و فاروق است (شامل شش حديث ),نامهايى كه بر در بهشت نوشته شده , خداوند فاطمه (ع ), را به على (ع ) تزويج كرده , مهر و نثار فاطمه (س ), شعرعبدى دربارعء عترت , گريهء فاطمه (س ), قول على (ع ), <يا دنيا غرى غيرى>, حديث خاصف النعل , صورت على (ع )در آسمان , شعر عبدى دربارهء اميرالمؤمنين (ع ), على (ع ) ساقى حوض (شامل هشت حديث ), جواز على (ع ) براى صراط, شعر عبدى و حديث دربارهء آن , تفسير آيهء <و على الاعراف رجال>عبدى معاصر عبدى .
يازدهم : غديريهء ابى تمام طائى , جنايات ملحم ابراهيم اسود, حالات ابى تمام و مدح ادبياتش , ديوان شعر ابى تمام , ديوانهاى حماسه اى , تأليفات ابى تمام , نويسندگان اخبار ابى تمام , ولادت و وفات ابى تمام .
دوازدهم : مختاربن ابى عبيدة: قصيده در مدح مختار.
سيزدهم : قصيدهء تائيهء دعبل خزاعى : سخن ابى الفرج و ابى اسحاق حصرى و ابن عساكر و ياقوت حمومى و ابى اسحاق حموئى و ابى سالم بن سالم بن طلحة و ابن جوزى و صفدى و شبراوى و شبلنجى دربارهء قصيدهء تائيهء دعبل ,];ّّسخن شيخ صدوق و شيخ محمد رضا بحرانى و شيخ عبدالرضا بحرانى دربارهء تائيد دعبل , حالات جد دعبل وبرادرانش , ترجمهء دعبل و فناى او در ولاى اهل بيت (ع ), نبوغ دعبل , روايت حديث دعبل , راويان از دعبل , روش دعبل با خلفا و وزرا, نوادر دعبل , شعر دعبل در مذاهب , ولادت و وفات دعبل .
ج 3
ابتدا چهار تفريظ آورده و سپس حمد و ثنا و بعد بقيهء شعراى غدير در قرن سوم آورده شده است .
چهاردهم : شعر ابواسماعيل علوى و شرح حال او.
پانزدهم : شعر بقراط نصرانى و شرح حال او: كسانى از انصار كه مدح اميرالمؤمنين (ع ) را گفته اند, اشكالات بركتاب <حياة محمد (ص )>.
شانزدهم : شعر ابن رومى و شرح حال او, اولاد ابن رومى , تعليم او, رسائل ابن رومى (شامل چهار ساله ), عقيده ءابن رومى , هجاء ابن رومى , او و شعراى زمان خود, تاريخ وفاتش , شهادتش .
هفدهم : اشعار حمانى كوفى و شرح حال او: زيد شهيد نزد شيعه .
در اينجا بخش شروع شده كه در آن مواردى از هيجده كتاب از متقدمين و متاخرين عامه مورد بحث و بررسى قرارگرفته است . كتابها عبارتند مواردشان از:
1 <العقد الفريد>تشبيه شده و به يهود و جواب آن , شيعه نماز مغرب را بتأخير مى اندازند, طلاق سوم را قبول ندارند و در مورد زن عده را مراعات نمى كنند, خون هر مسلمانى را حلال مى دانند, قرآن را تحريف شده مى دانند,جبرئيل را دوست ندارند..., و بقيهء تهمت ها و افتراهاى آن كتاب نسبت به شيعه 2 <الفرق بين الفرق>3 <كتاب الفصل>ابن حزم : شيعيان را مسلمانان نيستند, ابوبكر و عمر از اميرالمؤمنين (ع ) اعلم هستند چهل حديث در علم اميرالمؤمنين (ع ) اجماع بر اينكه اميرالمؤمنين (ع ) وارث علم پيامبر (ص 9است , نزد اماميهء قرآن تغيير پيدا كرده ,بعضى از اماميه نكاح نه زن را جايز مى دانند, بيعت اميرالمؤمنين (ع ) با ابوبكر 4 سخن عبدالفتاح : شيعه امامت زن راجايز مى دانند, محبت پيامبر (ص ) براى كسى فضيلت نيست , تكذيب شيعه در تأويل آيهء <و يطعمون الطعام>, راويان حديث هل اتى دربارهء اهل بيت (ع ), انكار برادرى پيامبر (ص ) با على (ع ), پنجاه حديث در بردارى پيامبر (ص ) باعلى (ع ), نسبت هاى دروغين و ساختگى بر متكلمين شيعه , انكار حديث رد شمس , نويسندگان دربارهء حديث ردشمس , راويان حديث رد شمس از چهل و سه نفر از علما.
5 <الملل و النحل>: نظريات ساختگى بر عليه شيعه و رد آنها, مطالبى دربارهء شيعه , سخن خوارزمى درباره ء];ّّشهرستانى 6 <منهاج السنة>شيعه لفظ عشره (ده ) را دوست ندارد و جواب آن , حماقت هايى كه به شيعه نسبت داده اند, اصول دين نزد شيعه , شيعيان مساجد را تعطيل مى كنند, تكذيب آيهء <انما وليكم الله>دربارهء على (ع ) وجواب آن همراه با شصت و شش مصدر, اشكال بر نزول آن آيه دربارهء على (ع ) و افتراهايى بر شيعه , تكذيب نزول هل اتى دربارهء اهل بيت (ع ), آيه مودت , بحث در حديث مواخات , تكذيب حديث <فاطمة احصنت فرجها>و جواب آن ,تكذيب حديث <على مع الحق و الحق مع على>, تكذيب سخن پيامبر (ص ) به حضرت فاطمه (س ) <ان الله يغضب لغضبك>و جواب آن , تكذيب حديث <على (ع ) فاروقى امتى>, بغض اميرالمؤمنين (ع ) در منافقين , ادعاى اينكه جنگهاى اميرالمؤمنين (ع ) با دستور پيامبر نبوده و جواب آن , سخن دربارهء حديث منزلت , تكذيب حديث سد ابواب و جواب آن , تواتر و طرق حديث سد ابواب , تكذيب حديث <انت ولى كل مؤمن>و جواب آن , سخن ابن حجر درباره ءابن تيميه 7 <البدايه و النهاية>اشكال بر حديث مواخات و طير و سقايت حوض كوثر و جواب آن , اشكال بر حديث <على اول من أسلم>ايراد صد حديث در اينكه اميرالمؤمنين (ع ) اول كسى است كه ايمان آورده , بحث در اسلام اميرالمؤمنين (ع ) تكذيب نزول آيات دربارهء على (ع ) و جواب آن , اجتهاد در مقابل نص حديث برائت , انكار حديث <لاتقع فى على (ع )>و جواب آن , افترايى به شيعه و جواب آن , سخن مؤلف (علامه امينى ) 8 <المحاضرات>: جنگ صفين دينى نبود و جواب آن , على (ع ) و معاويه در نسب مساوى هستند و جواب آن , نظر معاويه در اختيار يزيد,برنامهء امام فدا شده براى او (امام حسين (ع )) 9 <السنة و الشيعة>: نسبت دادن تشيع به ابن سبا و جواب آن , افترا به اهل عراق و ايران و جواب آن , دشمنى شيعه به بعضى از اهل بيت (ع ) و جواب آن , اعمال بعضى علويين , بحث دربارهء كتب اربعه , قذف و افترا بر شيخ صدوق و شيخ مفيد, تهمت و نسبت هاى ناروا به شيعه و جواب آنها.
10 <كتاب الصراع>: نسبت هاى دروغ به شيعه و جواب از آن , سخن امير شكيب و بحث در آن , نيز نسبت هاى ساختگى به شيعه و جواب آنها, افتراهاى احتمالى بر شيعه و جواب آنها, عصمت ذريهء پيامبر (ص ) را به شيعه نسبت داده اند و جواب آن , سخن قسطلانى و زرقانى دربارهء حديث حرام بودن ذريهء پيامبر (ص ) بر آتش , صحابه در كتاب وسنت , تحريف سخن سيد امين و اتهام او, تكذيب حديث سقايت اميرالمؤمنين (ع ) از عطش و قسيم النار و جواب آن , نسبت هاى نارواى دروغين بر شيعه , قرآن و شيعه , شيعه و نظريات دروغين نسبت به آنان 11و 12و 13 <فجرالاسلام>, <ضحى الاسلام>, <ظهر الاسلام>, اين كتابها از احمد امين مصرى در رد شيعه است 14 <الجولة فى ربوع الشرق الادنى>: نسبت هاى ناروا به شيعه و علماى آن , افترا بر شيعه , مسافرخانه هاى نجف اشرف در موسم حج , افترابر ايرانيان , ملت فارس قبر امام رضا (ع ) را خانهء كعبه درست كرده اند, امام حسين (ع ) با ازدواج شهربانوى فارس ];ّّعظمت الهى را وارث شده .
15 <عقيدة الشيعة>نسبت هاى ناروا بر شيعه و امام آنان , دروغ و تحريف 16 <الوشيعة>: اسطوره هايى دربارهء امت كه در آنها به ائمه توهين شده و جواب آنها, دورغ بستن بر شيعه دربارهء متعه , متعه در قرآن , حدود متعه , اول كسيكه متعه را نهى كرد, صحابه و تابعين كه قايل به متعه بودند, كلام مؤلف (علامهء امينى ).
در اينجاشعراى غدير در قرن سوم پايان يافته , و پس از فهرستى از شعراى قرن چهارم , شعر و مطالب مربوط هركدام يك به يك آمده است .
هيجدهم : ابن طباطبا اصفهانى و شرح حال او.
نوزدهم : شعر و شرح حال ابن علويه اصفهانى .
بيستم : شعر مفجع در غدير پى آمد آن : حديث الاشباه دربارهء اميرالمؤمنين (ع ), سخن قصيمى دربارهء حديث اشباه , حالات مفجع .
بيست و يكم : شعر و شرح حال ابوالقاسم صنوبرى .
بيست دوم غديريهء قاضى تنوخى : شرح حال و اولاد تنوخى .
بيست و سوم : غديريه هاى ابوالقاسم زاهى : شرح حال و شعر مذهبى زاهى , حديث تكلم اميرالمؤمنين (ع ) باخورشيد, حديث رد شمس , حديث چشمه در آوردن اميرالمؤمنين (ع ) براى لشكر, شعر زاهى دربارهء مذهب .
ج 4
ابتدا سه تقدير آورده شده و پس از حمد و ثنا بقيهء شعراى غدير در قرن چهارم چنين آمده است :
بيست و پنجم : غديريهء كشاجم : شرح حال و ادبيات , شعر, هجاء, رياست , كلمات حكيمانهء و مسافرتها و مشايخ ,تأليفات , ولادت , وفات , اولاد كشاجم .
بيست و ششم غديريه ها و شرح حال ناشى صغير.
بيست و هفتم : غديريه هاى و شرح حال بشنوى كردى .
بيست و هشتم : غديريه ها و شرح حال و تأليفات صاحب بن عباد: وزارت و صله هاى صاحب , مدح كنندگان صاحب , شعر صاحب دربارهء مذهب , مذهب صاحب , مكارم كم نظير در صاحب , وفات و رثا و مصادر و شرح حال صاحب .
بيست نهم : غديريهء جوهرى جرجانى : شرح حال و شعر جرجانى .
];ّّسى ام : غديريه هاى ابن حجاج بغدادى : شرح حال و قصهء شعر و ولادت و وفات و نيز مصادر شرح حال ابن حجاج .
سى و يكم : غديريهء ابوالعباس ضبى : شرح حال ابوالعباس , ستايش تو رثاى شعرا بر او, قسمتى از شعرهاى ابوالعباس .
سى و دوم : غديريهء ابوحامد انطاكى : شرح حال ابوا حامد.
سى و سوم : غديريه ابوالعلاء سروى : شرح حال ابو العلاء.
سى و چهارم : غديريه هاى ابومحمد عونى : شرح حال ابو محمد, شعر عونى دربارهء مذهب .
سى و پنجم : غديريه هاى و شرح حال ابن حماد عبدى : نمونه اى از شعر عبدى , فهرست قصايد عبدى .
سى و ششم : غديريهء ابوالفرج بن هندو: شرح حال ابوالفرج .
سى و هفتم : غديريهء جعفر بن حسين .
تا اينجا شعراى غدير در قرن چهارم پايان مى پذيرد, و از اين پس شعراى غدير در قرن پنجم است :
سى و هشتم : غديريهء ابونجيب طاهر جزرى : شرح حال ابو نجيب .
سى و نهم : غديريهء شريف رضى : شرح حال و مصادر شرح حال سيد, اساتيد و مشايخ و شاگردان سيد رضى ,روايان از سيد رضى , تايفات سيد رضى , نهج البلاغه و حفاظ و شرح نويسان آن , مؤلف نهج البرغه و سخنانى دربارهء او,بقيهء تأليف سيد رضى , شعر و شاعريت سيد رضى , ستايش ادبيات سيد رضى , القاب و منصبهاى بالاى او, تحليل نقابت سيد رضى , تحليل ولايت مظالم , تحليل ولايت حج , ولادت و وفات سيد رضى , نمونهء شعرهاى سيد رضى دربارهء مذهب .
چهلم : غديريه هاى ابو محمد صورى : شرح حال و قسمتى از شعرهاى صورى .
چهل و يكم : غديريه ها و شرح حال مهيار ديلمى : نمونه اى از شعر ديلمى , رثاء مهيار براى شيخ مفيد.
چهل و دوم : غديريه سيد مرتضى : شرح حال و تأليفات سيد مرتضى , ستايش سيد مرتضى , مصادر شرح حال سيدمرتضى , مشايخ و شاگردان سيد مرتضى , معرى و ابن مطرز با سيد, زعامت او, ولادت و وفات سيد, نمونه اى از شعرسيد مرتضى , رثاى او براى شيخ مفيد.
چهل و سوم : غديريه و شرح حال ابى على بصير.
چهل و چهارم : غديريه هاى المؤيد فى الدين و شرح حال او .
];ّّچهل و پنجم : غديريهء جبرى مصرى و شرح حال او .
تا اينجا شعراى غدير در قرن پنجم تمام و شعراى قرن ششم شروع مى شود:
چهل و ششم : غديريه و شرح حال فنجكردى : على (ع ) را دشمن ندارد مگر زنازاده .
چهل و هفتم : غديريه و شرح حال ابن منير طرابلسى .
چهل و هشتم : غديريه و شرح حال ملك صالح : سخنانى دربارهء ملك صالح , ولادت و وفات و مدايح و مراثى ومحل دفن او, شعر او, عادل بن ملك صالح .
چهل و نهم : غديريهء ابن عودى نيلى و شرح حال او .
پنجاهم : غديريه هاى قاضى جليس و شرح حال او .
پنجاه و يكم : غديريهء ابن مكى . و شرح حال او .
پنجاه دوم : غديريهء خوارزمى .
پنجاه و سوم : غديريهء فقيه عماره و شرح حال او.
ج 5
ابتدا چهار تقريظ و تقدير و نيز ليست رمزهاى مصادر كتاب , و پس از حمد و ثنا بقيهء شعراى غدير در قرن ششم شروع مى شود:
پنجاه و چهارم : غديريهء نقيب اقساسى در اين جا علامهء امينى بعد از ايراد غديريه ءاقساسى مواردى كه در شعر اوآمده و قابل بحث و گفتگوست را يك به يك مورد نقد و بررسى قرار داده و مفصل بحث نموده كه شرح آنها چنين است :
شرح حال هشت نفر از آل اقساسى اهل كوفه : طى الارض اميرالمؤمنين (ع ) بحث در اطراف طى الارض , رجال طى الارض از عامه , رد الشمس براى اسماعيل حضرمى , هزار ركعت نماز اميرالمؤمنين (ع ), زياد نماز خواندن ,اختلاف عبادت كنندگان , مردان هزار ركعت نماز, كسانيكه به بيدارى تمام شب مداومت داشتند, سنت با فعل غيرپيامبر (ص ), مشكلهء ختم ها و وردها, ختم قرآن در يك ركعت , كسيكه در يك روز يا در يك شب يك ختم قرآن و يا دوختم و يا سه ختم و يا چهار ختم يا هشت ختم , و يا پانزده ختم در هر روز مى كند! كسيكه روزانه هفتاد هزار ختم مى كند, محدث در اسلام , نصوص عامه دربارهء محدث , نصوص شيعه دربارهء محدث , افتراى قصيمى بر شيعه , علم غيب امامان شيعه , افتراى قصيمى , بحث در اطراف علم غيب , عدم جواز عمل حاكم به علمش , مغيبات در قرآن ,];ّّعدم سنخيت بين خالق و مخلوق در صفات , قصه هائى كه علم غيب در آنها هست , قراء لوح محفوظ, بردن جنازه هابه سوى قبرها و بحث و آراء مذاهب دربارهء آن , زيارت مشاهد عترت طاهره , ذهبى و قاضيان با ابن تيميه .
سخن قصيمى دربارهء زيارت , سيرهء رايج در تعظيم , ترغيب به زيارت پيامبر (ص ) در بيست و دو حديث , كلمات علماى مذاهب اربعهء عامه دربارهء زيارت پيامبر اكرم (ص ) شامل چهل دو كلام , حج قبل از زيارت است , اجاره كردن شخص براى زيادرت , نذر رفتن به زيارت , سى و شش دستور براى آداب زيارت , زيارتهاى پيامبر (ص ) نه تا است ,دعا در بالا سر حرم آن حضرت , صلوات بر پيامبر (ص ), توسل و تبرك جستن به قبر شريف با چسبيدن به قبر وبوسيدن و سخن گفتن در اطراف قبر, زيارات , ابوبكر و عمر, وداع حرم مقدس , زيارات ائمهء بقيع , زيارت شهداى احد, زيارت حمزه (ع ), تبرك به آثار پيامبر (ص ), مصادر آداب زيارت , ترغيب بر زيارت قبور با استناد بر بيست وشش حديث , آداب زوار از نظر عمل و كلام , سيزده كلام از علماى مذاهب اربعه دربارهء زيارت قبور, نذر به اهل قبور,مشاهدى كه به زيارت آنها رفته مى شود (پنجاه و دو مورد), رأس الحسين در مصر, ابو حنيفه در بغداد, معروف كرخى در بغداد, مشهد احمد حنبل , خدا هر سال احمد را زيارت مى كند كسيكه احمد را زيارت كند بخشيده مى شود! بركت قبر احمد با مشهد ابى عوانه , آخرين كلام دربارهء زيارت .
دربارهء حديث , سخن قصيمى و جواب رد بر آن , سلسلهء كذابين كه هفتصد نفر از اعلام و حفاظ هستند و توجه كامل به آنان , سلسلهء زهاد و كذابين كه هفتصد نفر از اعلام و حفاظ هستند و توجه كامل به آنان , سلسلهء زهاد و كذابين ,احاديث موضوعه دربارهء ابوحنيفه و مناقب و مثالب او, كشمكش مناقب و مثالب , شمارش حديث هاى وضع شده وبر گردانده شده از اصلش كه چهار صد و هشت هزار و ششصد و هشتاد و چهار حديث است , سخنانى دربارهء احاديث وضع شده مشكلهء معناى ثقه و نيز ثقات ساختگى دربارهء خلافت كه چهل و پنج حديث است , دربارهء احاديث ساختگى دربارهء خلافت , دربارهء وضع كنندگان .
پنجاه و پنجم : غديريهء قطب راوندى : حالات قطب راوندى .
پنجاه و ششم : غديريهء ابن تعاويذى .
تا اينجا شعراى قرن ششم پايان يافته و شعراى قرن هفتم آغاز مى گردد.
پنجاه و هفتم : غديريه ابوالحسن المنصور بالله .
پنجاه و هشتم : غديريهء مجدالدين بن جميل .
پنجاه و نهم : غديريهء شواء كوفى .
];ّّشصتم : غديريهء كمال الدين شافعى .
شصت و يكم : غديريهء ابى محمد المنصور بالله .
شصت و دوم : غديريهء ابى حسن جزار.
شصت و سوم : غديريهء قاضى نظام الدين .
شصت و چهارم : غديريهء شمس الدين محفوظ و شرح حال او .
شصت و پنجم : غديريهء بهاءالدين اربلى و شرح حال او .
تا اينجا شعراى غدير در قرن هفتم تمام مى شود.
در آخر تقريظ پنج تن كه به صورت شعر است آورده شده است .
ج 6
پس از ايراد چهار تقريظ و حمد و ثنا شعريا قرن هشتم شروع مى شود:
شصت و ششم : غديريه و شرح حال اين داوود الحلى .
شصت و هفتم : غديريه هاى جمال الدين خلعى : شرح حال و فهرست قصايد خلعى .
شصت و هشتم : غديريهء سريجى اوالى : حديث ولادت اميرالمؤمنين (ع ) در كعبه و مصادر آن , و قصايد در ميلاد آن حضرت (ع ) و شرح حال سريجى اوالى .
شصت و نهم : غديريه و شرح حال صفى الدين حلى : بديعيات حلى (سى و پنج بديعية), ولادت , وفات و شعرصفى الدين , قصيدهء جواب صفى الدين به ابن المعتزّ.
هفتادم : غديريهء شمس الدين مالكى و پى آمد آن : مصادر حديث <انا مدينة العلم و على بابها>(صد و چهل و سه مصدر), صحت حديث <انا مدينة العلم>و لفظ حديث و مؤيداتش , سخن موسى جارالله دربارهء علم على (ع ) و عمر.
در اينجا نيز علامهء امينى به مناسبت بخشى را به نام <نوادر الاثر فى علم عمر>شروع نموده و صد مورد از قضاياى عمر را از مصادر عامى آورده كه درجهء علم و فهم و شخصيت او را تا حدى روشن مى سازد!
اين موارد به اين شرح است .
1 نظر خليفه دربارهء فاقد آب 2 شك در ركعاب 3 جهل خليفه به كتاب خدا 4 زنى كه شش ماهه مى زايد 5زيادى مهر 6 كلمهء اب 7 زن ديوانهء زناكار 8 بوسيدن حجرالاسود 9 تخم شتر مرغ 10 همهء مردم از عمر فقيه ترند11 مخاصمهء غلامى با مادرش 12 جهل خليفه به كلام 13 قرائت در نماز 14 دربارهء ارث 15 طلاق كنيز 16 لولا];ّّعلى لهلك عمر 17 همه از عمر فقيه ترند: زن حامله اى كه زنا كرده 18 حيض زن بعد از طواف 19 جهل خليفه به سنت : زنى كه در عده ازدواج نموده 20 حد دربارهء ارث 21 زنى كه با غلام خودش ازدواج كرده 22 زن خواننده 23زنى كه از روى اضطرار زنا كرده 24 خليفه نمى داند چه مى گويد: مرد سياه و زن سياه خليفه نمى داند چه مى گويد 25تجسس 26 حد شراب خوارى 27 احتيال زنى بر مرد جوان 28 دو مرد با زن قرشى 29 كلاله 30 خرگوش 31مردى سر ذمى را شكافت 32 زنى كه در غيبت شوهرش زائيده 33و 34 مردى سر نبطى را شكافت 35 ذمى كشته شده 36 بخشيدن بعضى از صاحبان خون 37 ديهء انگشتان 38 ديهء جنين 39 دزد دست بريده 40 هديهء ملكهء روم 41 زناى مغيرة بن شعبه 42 پير زن اهل مدينه 43 دشنام دو مرد به يكديگر 44 درخت بيعت رضوان 45 آثار انبياء(ع ) مصلاى پيامبر (ص ) 46 احبار يهود و قصهء اصحاب كهف 47 زكات اسب و غيره و بنده 48 ليلة القدر: ابن عمر وجارود و معاويه 49 حديث اجازه خواهى ابوموسى 50 مرگ زينب : پيامبر (ص ) و بطلان حديث : مرده بسبب گريه ءزنده عذاب مى شود 51 ترك قربانى 52 ارث زن از ديهء شوهرش 53 وجب در شناختن بلوغ 54 قصاص در حد 55اختلاف دو زن در يك فرزند 56 بچه اى كه دو بدن داشت 57 كنيز زنا كار 58 نهى از بشارت مؤمن به بهشت 59زينت كعبه 60 طلاق سه گانه 61 نماز بعد از عصر ارث عجم ها 62 گرفتن متهم با سعايت ديگران 63 دفن در حجره ءپيامبر (ص ) 64 خطبهء عمر در جابيه 65 حديث <ساونى قبل ان تفقدونى>66 هر كس گفت سلونى رسوا شد 67يادگرفتن سورهء بقره توسط عمر 68 متعهء حج 69 متعهء زنان : احاديث نهى از متعتين 70 بحث و اقوال در ابعادمختلف متعتين 71 كسيكه گمان كند مؤمن است 72 اسقف و سؤالاتش 73 تازيانه و روزه دار 74 بيت المال 75تكبيرات نماز ميت 76 نامهء ملك روم و سخن عمر 77 سؤال از ميقات 78 مناسك حج 79 اجتهاد در شراب و آيات آن 80 بحث در راى عمر دربارهء شراب 81 جنابت بالقاء ختانين 82 وسعت دادن مسجد الحرام و مسجد النبى (ص )83 طلاق در جاهليت و اسلام 84
تعزير براى خوردن گوشت 85 يهودى و سوءالاتش 86 دربارهء فرايض 87 نصف كردن اموال عمال توسط عمر 88 خريد شتر توسط عمر 89 زيارت بيت المقدس 90 جزيهء مجوسى 91 نهى از روزه ءرجب 92 قضيه مشكلات قرآن 93 سؤال از چيزى كه واقع نشده 94 كم كردن روايت 95 نوشتن سنن 96 كتب وتأليفات 97 نوادر در قرائت ها, اسمها و كنيه ها 98 حد بعد از حد 99 نماز روز عيد 100 معانى الفاظ صوم الدهر, ودر آخر نتيجه بحث .
(بازگشت به شعر مالكى ) :
حديث كنيهء على (ع ) به ابوتراب , حديث رساندن سورهء برائت توسط اميرالمؤمنين (ع ) مصادر حديث برائت ];ّّ(شامل هفتاد و سه مصدر), لفظ و طرق حديث , شرح حال شمس الدين مالكى .
هفتاد و يكم : دو غديريهء علاءالدين حلى : شرح حال علاءالدين حلى , قصايد شش گانه و طولانى علاءالدين حلى .
در آخر از كليه كسانى كه از مصر و هند و صيدا (لبنان ) و نجف و ديگر شهرهاى عراق و ايران نامه هاى تقدير و تشكرو يا تقريظ نوشته اند به خصوص آية الله حجت تشكر نموده است .
ج 7
ابتدا تشكر از بيست و يك نفر كه نامه هاى تقدير و يا تقريظ نوشته اند نموده و نيز دو تقريظ و يك تقدير را آورده وپس از حمد و ثناى شعراى غدير در قرن نهم را آغاز مى كند:
هفتاد و دوم : غديريهء ابن عرندس حلى : پى آمد غديريهء ابن عرندس , حديث بت شكستن اميرالمؤمنين (ع ) شرح حال ابن عرندس حلى و شعرش .
هفتاد و سوم : غديريهء ابن داغر حلى : شعر ابن داغر و شرح حال او .
هفتاد و چهارم : غديريهء حافظ رجب برسى حلى : شرح حال و شعر حافظ برسى .
از اينجا تا آخر اين جلد و نيز در جلدهاى بعدى تا صفحهء 197از جلد يازدهم مؤلف علامه ابحاثى را بترتيب درباره ءابوبكر و جوانب آن از قبيل فضايل ساختگى و نيز بيان مثالب او, و نيز حضرت ابوطالب و جوانب مختلف به خصوص بحث در ايمان آن حضرت , و باز بيان فضايل دورغين ابوبكر, همچنين فضايل دروغين عمر, و سپس بسيار مفصل درجوانب زندگانى عثمان از قبيل ابحاث گذشته بحث نموده كه در ضمن به جوانب زندگى و شخصيت ابوذر نيز اشاره كرده , و پس از آن مثالب و ديگر جوانب عبدالله بن عمر را بيان نموده , و نيز بخشى در مناقب دروغين خلفاى ثلاثه (شامل چهل حديث ) و بعد صحابه را متعرض شده است .
بعد از آن بحث در معايوه را شروع نموده و نيز مفصل در جوانب او به خصوص فضايل دروغين و مثالب و زندگانى او, و در آخر صد كرامت دروغين از عامه براى ديگر خلفاى اموى و نيز افراد ديگر از علماى آنها را آورده است .
در تمام ابحادث از اول تا آخر پس از نقل هر موردى مفصل و منطقى و بسيار عميق و ادبى وارد بحث شده و از هرجهت حق كلام و بحث را ادا نموده است . بعد از تمام شدن اين ابحاث از صفحه 197جلد يازدهم ادامه شعراى غديردر قرن نهم و نيز قرنهاى ديگر را آورده است .
و اما توضيح ابحاث گفته شده چنين است :
ابوبكر:
غلو در فضايل , غلو دربارهء ابوبكر, نشانهاى انتخاب در ابتدا, راويان خطبهء شقشقيه , فضايل ابوبكر, ملكات خليفه ,خليفه و شراب , شراب در خانهء ابى طلحه , آراء در تاريخ تحريم شراب , خليفه در اسلام , نبوغ خليفه در علم تفسير نظرخليفه در كلاله , پيشى گرفتن خليفه در سنت , احاديث خليفه , نظريات خليفه در جدتين , پسران دختران ما فرزندان ماهستند, و بريدن دست دزد و در جد كسيكه مفضول است ولايت كند, خلافت نزد شيعه امارت الهى است , نظريه درخلافت , افضليت اميرالمؤمنين (ع ), نظريهء خليفه در قدر و ضحيه و رد بنى سليم و سوزانيدن فجائه توسط خليفه , و درقصهء مالك , هجوم خالد بر بنى جذيمه , سه چيز كه خليفه انجام داد و پشيمان شد, سه چيز كه ترك كردن و پشيمان شد, سه چيز كه مى خواست سوال كند, تحريف است يا تحفظ ؟
سؤال يهودى از ابوبكر, سوال نسارى , غلودر علم ابوبكر, مظاهر علم ابوبكر, تمسك به نسبت هاى ناروا, شجاعت خليفه , ابوبكر شجاع ترين صحابه است ! نظريهء در حديث عريش , خودپوشى ابوبكر در جنگها, سخنان جاحظ وسخنان اسكافى در رد جا خط, غريق بهر علف ريزه چنگ مى زند, فلسفه سازى در شجاعت ابوبكر, لجاجت خليفه ,تهالك خليفه در عبادت ! قضه جگر بريان , اخلاقيات ابوبكر, ابوبكر سباب بود, ابوبكر حليم قريش , فاطمه (س )غضبناك از ابوبكر از دنيا رفت , نماز ابوبكر بر فاطمه (س ), عذرخواهى از صديقهء طاهره (س ), سخن جاحظ, سخن ابن كثير, حديث <فاطمة بضعة منى>, احاديث غلو, حديث توسل به ابوبكر, لحيه در بهشت است , پيشى گرفتن شهادت ابوبكر بر جبرئيل , قسمتى از فضايل ساختگى ابوبكر, رافضى قبل از مردن مسخ به خوك مى شود, ابو تمام درقبرش مسخ به خنزير شد, ابوبكر پيرمرد شناخته شده و شناخته نشده , انصار و بيعت , نقباء از انصار هستند, انصار دربيعت دوم , خبر هجرت , ابوبكر از پيامبر (ص ) پيرتر است , اسلام ابوبكر قبل از ولادت على (ع ) است , نظر در روايات اسلام ابوبكر, ابوبكر پيرترين اصحاب پيامبر (ص ) است , چهل نفر از صحابه پيرتر از ابوبكر است , ابوبكر در كفهء ترازو,توسل خورشيد به ابوبكر سگى از جن مأمور است , بخشش ابوبكر, ابوبكر در قاب قوسين ! منزلت ابوبكر در پيشگاه خدا, روايات دروغين در محبت ابوبكر, پيامبر (ص ) شيخين را تاييد مى كند, خلقت اشباح خمسه (ع ), كلماتى كه ازپروردگار به آدم القاء شده , توسل عمر به عباس , سخن قصيمى در توسل , ابوبكر بهترين اهل آسمانها و زمين , ثواب پيامبر (ص ) و ابوبكر, محبت و شكر ابوبكر, ابوبكر در كفهء ترازو, پدرى از مهاجرين جز ابوبكر اسلام نياورد, مهاجرينى كه پدر و مادرش اسلام آورد, روايات دربارهء ابوقحافه , اسلام ابوقحافه , اسلام مادر ابوبكر, ابوبكر و پدر و مادرش درقرآن , آيه اى دربارهء ابوبكر و پدرش , آخر سخن .
];ّّحضرت ابوطالب (ع ):
شعر ابوطالب , ايمانش را نشان مى دهد, ابوطالب و مواقفش , سفر ابوطالب به شام , استسفاء ابوطالب , ابوطالب درميلاد اميرالمؤمنين (ع ). ابوطالب در اول امر پيامبر (ص ), ابوطالب و گم كردن پيامبر (ص ), سخن ابوطالب به اميرالمومنين (ع ), سخن ابوطالب به جعفر, ابوطالب و پيامبر (ص ), ابوطالب و ابن الذبعرى , ابوطالب و قريش ,ابوطالب و صحيفهء قريش , وصيت هنگام مرگ ابوطالب , وصيت ابوطالب به فرزندان پدرش , حديث از ابوطالب ,روايت از آل ابو طالب در ايمان ابوطالب (ده حديث ), كلمات درر بار از پيامبر و آلش (ع ), سخنى كوتاه درباره ءابوطالب , اجماعات از اعلام شيعه , چهل حديث دربارهء ابوطالب , كتابهايى كه دربارهء ابوطالب نوشته شده , قصايد درمدح ابوطالب .
در آخر اين جلد نه تقدير به صورت شعر از افراد مختلف آمده است .
ج 8
ابتدا چهار تقريظ و تقدير آورده شده و پس از حمد و ثنا, ادامهء بحثهاى جلد هفتم در مورد حضرت ابوالطالب (ع )آمده است :
ياد ابوطالب (ع ) موقف شيخين دربارهء ابوطالب , حديث ضحضاح دربارهء ابوطالب , شعر درباره ابوطالب .
همچنين ابوبكر:
احاديث غلو در فضايل ابوبكر, ناسزا به ابوبكر, خطبهء پيامبر (ص ) در فضل ابوبكر, ثناى اميرالمؤمنين (ع ) برابوبكر, احاديث دروغين دربارهء اميرالمؤمنين (ع ), ابوبكر در شب غار, شيطان و ابوبكر, ابوبكر هرگز پيامبر (ص ) راناراحت نكرد؟ آيات دربارهء ابوبكر, بحث در ثروت ابوبكر و احاديث وضع شده .
همچنين عمر:
غلو در فضايل عمر, كلمات باطل در علم عمر, عرم قارى ترين و فقيه ترين صحابه , شيطان از عمر مى ترسد و فرارمى كند, قصه هاى خرافى در فضل عمر, حكم غنا در قرآن و سنت , غنا در مذاهب اربعه , رأى عمر در غنا, شعر شاعرالنيل , كرامات عمر, نامگذارى اميرالمؤمنين بر عمر, نامگذارى اميرالمؤمنين بر على (ع ), عمر باطل را دوست ندارد,ملائكه با عمر سخن مى گويد, كاغذى در كفن عمر, زبان و قلب عمر, خواب پيامبر (ص ) در علم عمر, شيطان و عمر.
عثمان :
غلو در فضايل عثمان , زنيكه شش ماهه زاييد, تمام خواندن نماز توسط عثمان در سفر, رأى و حجت هاى خليفه ,];ّّپنج عذر ساختگى براى عثمان , سنت در نماز مسافر, دين و سياست , باطل شدن حدود بوسيله عثمان , نماز مستانه ءوليد! قصه وليد, عثمان و نداى ثالث , توسيع مسجدالحرام بوسيلهء عثمان راى خليفه در متعهء حج , تعطيل شده قصاص بوسيله عثمان , قصهء كشته شدن گروهى بوسيله عبيدالله بن عمر, نظر عثمان دربارهء آنان , عذر ساختگى براى توجيه عثمان , نظر خليفه دربارهء جنايت , سنت در جنابت , نسبت ساختگى بر صحابه , نظر بخرى دربارهء جنابت ,كتمان حديث پيامبر (ص ) از خليفه , سنت در نشر علم , رأى عثمان در زمات خيل , تقديم خطبهء در نماز, عثمان وخطابه , بنى اميه و نماز, رأى عثمان در قصاص و ديه , رأى خليفه در قرائت , احاديث : نمازى بدون فاتحه نيست ,فتاواى ائمهء مذاهب در قرائت , رأى خليفه در نماز مسافر, رأى عثمان در صيد حرم , حجت رأى عثمان , رأى عثمان درعده مختلعه , رأى خليفه در زنى كه شوهرش گم شده , رأى هاى مضحك در دين , مذاهب اربعه در زنيكه شوهرش گم شده , عثمان نظريه ها را از ابى مى گرفته , عثمان سنت را از زنى مى گرفت , رأى عثمان در احرام قبل از ميقات , <لولاعلى لهلك عثمان>, رأى عثمان در جمع بين خلاف كتاب و سنت و اجماع , رأى خليفه در رد دو برادر, عثمان وعربيت , اطلاق اخوت بر اخوين , رأى عثمان دربارهء معترف به زنا, خريد خليفه چيزى را كه جايز نيست , عثمان درشب وفات ام كلثوم , عثمان براى خودش قرق كرد, قطع شدن فدك توسط عثمان , رأى عثمان در اموال و صدقات خلافت كتاب و سنت , ايادى عثمان نزد حكم , شرح حال حكم عمومى عثمان , حكم رانده شده و ملعون , حكم درقرآن , بنى اميه در قرآن , نظر در سخن قرطبى و ابن حجر, طب جديد براى ابن حجر,ايادى حكم و عثمان , سنت درصدقات , ايادى عثمان نزد مروان , شرح حال مروان پسر عموى عثمان , مروان نخ باطل است , نمونه هايى از عظايم مروان , نظر دربارهء ايادى عثمان نزد مروان , ايادى عثمان نزد پسر عمويش حارث , بخشش هاى عثمان : بخشش هاى عثمان به وليد, شرح حال وليد و پدرش , بخشش خليفه به عبدالله بن خالد, بخشش عثمان به ابوسفيان , بخشش عثمان به ابن ابى السرح , روش عثمان و سنت پيامبر (ص ) در اموال , خزانه هاى اندوخته , صحيفه اى در اموال ,بخشش هاى عثمان , خليفه و شجرهء ملعونه , تأسيس حكومت امويان .
تبعيد عثمان ابوذر را به ربذه و رفتارش با او و با معاويه : سخنانى در مشايعت ابوذر, گفتگوى على (ع ) با عثمان ,شكل بردن ابوذر, اسلام ابوذر, علم ابوذر, راستى و زهد ابوذر, فضل ابوذر, عهد و پيمان پيامبر (ص ) با ابوذر, نگاهى به تبعيد ابوذر, دعوت ابوذر, عثمان در مقابل اميرالمؤمنين (ع ) جنايت تاريخ در قصهء ابوذر, جنايت طبرى در قصه ءابوذر, هفتصد دروغ با يك سند در تاريخ طبرى , جنايت ابن اثير در قصهء ابوذر, جنايت ابن كثير در قصهء ابوذر, نظريه ءابوذر در اموال , ابوذر و كمونيستى , ابوذر بر ضد كمونيستى دعوت مى كند, مال الله و مال مسلمين , راى معاويه در مال ]; ّّالله , روايات ابوذر در اموال , سخنانى دربارهء ابوذر, سخنانى كه گروه فتواى الازهر دربارهء ابوذر صادر كردند, كمونيستى و ابوذر, اشكال در فتواى گروه فتواى ياد شده , نظر در كلام آلوسى , نظر در كلام ابن كثير, نظر در كلام ابن حجر, آخرين كلام در كمونيستى . در آخر اين جلد نيز هفت تقدير به صورت شعر آورده شده است .
ج 9
ابتدا پنج تقريظ و تقدير آورده شده , و پس از حمد و ثنا ادامهء مباحث عثمان چنين است :
آنچه بين عثمان و ابن مسعود واقع شده شرح حال ابن مسعود و مدح او, نگاهى در قصهء ابن مسعود, موافق عثمان با عمار: شرح حال عمار, نگاهى به مواقف عمار با عثمان , فرستادن صلحاى كوفه به شام , شرح حال مالك اشتر و زيدو صعصعه فرزندان صوحان و جندب و كعب و عدى بن حاتم و مالك بن حبيب و يزيدبن قيس و عمر و بن حمق وعروق و اصعر و كميل و حارث حمدانى , تبعيد كعب بن عبده و عامر و عبدالرحمن و اميرالمؤمنين (ع ) توسط خليفه ,آيه دربارهء عثمان , عثمان و خلاصى از آتش , ترك سنت تكبير بوسيلهء خليفه , نتيجهء بحث و جنايت تاريخ .
آراء صحابهء عدول دربارهء عثمان : سخن اميرالمؤمنين على (ع ), سخن عايشه و عبدالرحمن بن عوف و طلحة بن عبيدالله و زبير بن عوام و عبدالله بن مسعود و عمار بن ياسر و مقداد كندى و حجربن عدى و عبدالرحمن و هاشم بن مرقال و جهجاه غفارى و سهل و رفاعهء انصارى و حجاج انصارى و ابوايوب و قيسش و فروه و محمد و جابر و جبله ومحمد بن مسلم و ابن عباس و عمر و بن عاص و ابوالطفيل و سعد بن وقاص و مالك اشتر و عبدالله بن عكيم و محمدبن ابى حذيفه و عمر و نخعى و صعصعه و حكيم عبدى و هشام مخزومى و معاويه و خود عثمان و قريض , سخن مهاجرين و انصار, نامهء اهل مدينه به صحابه , نامهء مهاجرين به مصر, نامهء اهل مدينه به عثمان , اجماع و خليفه , قصه ءمحاصرهء اول عثمان , نامه اهل مصر به عثمان , خليفه با خود عهد كرد, صورت توبه هاى خليفه , عهد دوم , قصه ءمحاصرهء دوم عثمان , شكل ديگر قصه ء, سخن و اقدى در قصهء مذكور, خليفه توبه مى كند و بر مى گردد, نگاهى دراحاديث دو محاصرهء عثمان , نامه هاى عثمان در روزهاى محاصره , نگاهى به نامه هاى عثمان , زد و خورد يوم الدار,مقتل عثمان , تجهيز و دفن خليفه , در اطراف وقايع يوم الدار, نگاهى به نوشته و تأليفات , نگاهى به فتوحات , نگاهى در فتنهء بزرگ , نگاهى در نامهء عثمان , نگاهى در انصراف عثمان , احاديث زمان پيامبر (ص ) نسبت به عثمان , نگاهى به عهد عثمان , نگاهى به مناقب عثمان شامل پنجاه منقبت كه دست هاى غلو در فضايل آنها را وضع كرده و هيچ يك ازآنها صحيح نيست همراه با بحث هاى ارزشمند و مطالب مفيد.
مناقب خلفاى ثلاثه :ابوبكر و عمر و عثمان :
];!!ّّنامه هاى كه از عفك براى ما رسيده است .
در آخر اين جلد نيز, چهار تقدير به صورت شعر آمده است .
ج 10
ابتدا هفت تقريط كه اكثراً از علما و مراجع است و سپس حمد و ثنا و بعد ادامهء بحثهاى جلد قبل :
بقيهء بحث از مناقب خلفا (شامل چهل حديث ) حديث بين صحابه و نگاهى به آن حديث .
عبدالله بن عمر:
بيعت ابن عمر, سنت در خلافت راشده , اجتماع بر بيعت يزيد, اخبار و نوادر و ضعف ابن عمر, راى ابن عمر درجنگ , راى ابن عمر در نماز, عذرهاى ابن عمر, سخنانى دربارهء معاويه , ابن عمر بدعت هاى پدرش را زنده مى كرد,ابن عمر و على (ع ), اخبار ابن عمر در مناقب .
صحابه :
مناقب ساختگى خلفا, ابوسفيان در تاريخ , حديث بشارت ده نفر به بهشت و رسيدگى به آن , آيه هاى تحريف شده در مناقب .
معاويه :
غلو در فضايل معاويه , آنچه از پيامبر (ص ) دربارهء معاويه رسيده , آنچه از على (ع ) دربارهء معاويه رسيد, آنچه ازصحابه دربارهء معاويه رسيده سنجش در ترازوى قضاوت , معاويه و شراب , معاويه ربا مى خورد, ربا در قرآن و سنت ,معاويه در سفر نماز را تمام مى خواند, بدعت معاويه در عيدين نماز جمعهء در چهار شنبه , ازدواج دو خواهر با هم ,بدعت معاويه در ديات , تكبير مستحبى و تلبيه را ترك مى كند, سنت در تلبيه , براى مخالفت با شيعه سنت ثابت را رهامى كند, جلو انداختن خطبه بر نماز, ترك حدى از حدود خدا, معاويه لباس غير جايز را مى پوشد, معاويه زياد را به ابوسفيان ملحق كرد, معاويه و بيعت يزيد, بيعت يزيد در شام , عبدالرحمن در بيعت يزيد, سعيد در بيعت يزيد,نامه هاى معاويه در بيعت يزيد, مسافرت اول براى بيعت يزيد, مسافرت دوم , يزيد و سابقهء سوء و سياه او,جنايت هاى معاويه , لعن على (ع ) توسط معاويه و دست نشانده هايش , جنگ معاويه با على (ع ), سنت دربارهء كسيكه بر امام خروج كند, فئهء باغيه در قرآن و سنت , جنگ معاويه با على (ع ), چهل حديث دربارهء على (ع ), مسخره كردن سنت توسط معاويه , نامه هاى معاويه , بدى ها و افتراها در سابقه و نامهء عمل معاويه , معاويهء رانده شده , طرز تفكرمعاويه در خلافت , مناظرات و تحكيم در سوء سابقهء معاويه , دليل هاى قاطعى كه ابن حجر با آنها از معاويه دفاع ];""ّّمى كند, از جملهء آنها اجتهاد معاويه است , نگاهى به اجتهاد معاويه , معاويه و علم او به كتاب و سنت , نگاهى به آنچه كه معاويه روايت كرده , حديث : <من مات و لم يعرف امامه ...>بقيهء احاديث معاويه , معاويه مجتهد كذائى , امر دوم ازدفاع ابن حجر از معاويه احاديثى است كه گمان كرده دربارهء معاويه است , نگاهى به اين احاديث .
ج 11
ابتدا شش تقريظ و تقدير آورده شده و پس از حمد و ثنا ادامهء ابحاث معاويه از اين قرار است :
مواقف معاويه با امام حسن (ع ), معاويه امام حسن (ع ) را شهيد كرد, خوشى معاويه از شهادت امام حسن (ع ),معاويه و شيعه اميرالمؤمنين (ع ), جرايم معاويه , معاويه و حجر بن عدى , كشتن معاويه عمر و بن حمق و صيفى بن فسيل و قبيضة بن ضبيعه را.
قصهء عبدالله بن خليفه , شهادت دروغين , تبعيد حجر بن عدى و اصحابش , مقتل حجر و اصحابش , عذرهاى ساختگى معاويه , سنت و قتل مؤمن , كشتن حضرمى ها به خاطر تشيع , كشته شدن مالك اشتر و محمد بن ابوبكرتوسط معاويه , نگاهى به مناقب ساختگى معاويه (شامل چهل قصه ).
كرامات دروغين :
غلو فاحش يا قصه هاى خرافى (شامل صد قصه ): 1 زيد بن خارجه بعد از مرگ سخن مى گويد 2 انصارى بعد ازكشته شدن سخن مى گويد 3 زنده شدن حمار شيبان 4 عصاى أسيدبن حضير و عبادبن بشر روشنى مى دهد 5استجابت دعاى خالد 6الى 11 قصه هاى ابومسلم خولانى 12 ربيع بعد از مرگ سخن مى گويد 13 كرامت حضرت در ميان لشگر 14ال 16 كرامت سعدبن وقاص و هرم بن حبان 17 ابراهيم و امساك از غذا, 18الى 20 كرامت مطرف بصرى و كرز بن وبره و فقير اسود 21 غطفانى پس از مرگ تبسم مى كند 22ال 25 كرامات عمر بن عبدالعزيز ومالك بن دينار 26 ناصبى مستجاب الدعوة 27الى 29 كرامات ايوب سختيانى و حبيب بصرى و معروف كرخى 30مردى در هوا چهار زانو نشسته 31و 32 كرامات احمد خزاعى 33 قصه هاى خرافى دربارهء ابوحنيفه 34و 35كرامات ابى زرعه و ابراهيم خراسانى 36 ماجشون مى ميرد و زنده مى شود 37الى 43 قصه هائى در مناقب احمدحنبل 44 كرامت مالك , 45 صيحهء همدانى بر ملكين 46 كرامت ابن الاحرم 47 جوانى در كنار كعبه 48الى 50ذوالنون مصرى و ابن ابى الحوارى و الن الموفق 51 حوراء با ابو يحيى سخن مى گويد 52الى 55 كرامات سهل تسترى و ابن حنيف 56 شبلى فقيه لحيه خود را براى خدا مى تراشد: سنت در تراشيدن لحيه , تراشيدن لحيه درمذاهب اربعه , سخنانى در تراشيدن لحيه 57 عمو نور از آسمان تا قبر حنبلى 58 خرما بارى ابن سمعون رطب ];##ّّمى شود 59 ابن سمعون از خواب ديده شده خبر مى دهد 60 ابن سمعون رطب مى شود 61 فرشته بر ابوالمعالى نازل مى شود. 62 خداوند با غزالى سخن مى گويد 63 دست غزالى در دست پيامبر (ص ) است 64 كاب <احياالعلوم>غزالى 65الى 68 كرامت لامشى و حافظ طلحى و منبجى عمرى و ابن مسافر اموى 69و 70 عبدالقادر مرغ را زنده مى كند و در يك شب چهار با محتلم مى شود 71 عبدالقادر در شب معراج 72 عبدالقادر و ملك الموت 73قصهء وفات عبدالقادر 74 رفاعى در بيدارى دست پيامبر (ص ) را مى بوسد 75الى 78 كرامت غزلانى و شاطبى ووخشى و يونينى 79 ياد گرفتن نحو با اجازه 80و 81 كرامت اسماعى حضرمى 82الى 84 كرامت دلاوى و كردى وشاورى 85و 86 كرامات يا خرافات 87 شيخ گاو را مى خورد 88 كرامات ابن بدر حسينى 98 ابوالمعالى زنده مى كند و مى ميراند 90 تطور شب و روز ابو على 91 سيوطى پيامبر (ص ) را در بيدارى مى بيند 92 طى الارض سيوطى 93و 94 سروى از شهرى به شهر ديگر پرواز مى كند 96 ذويب روى آب راه مى رود 97
كرامات سراج الدين عبادى و صديقى بكرى 99 كرامات خارق العاده 100 عجايب و غرايب , عرفان فرقهء غاليه , خاتمهء بحث .
در اينجا ابحاث خاتمه پيدا مى كند.
بقيهء شعراى غدير در قرن نهم :
هفتاد و پنجم : غديريهء ضياءالدين هاديب و شرح حال او .
هفتاد و ششم : غديريهء حسن آل ابى عبدالكريم .
تا اينجا شعراى غدير درقرن نهم پايان و قرن دهم آغاز مى گردد:
هفتاد و هفتم : غديريهء شيخ ابراهيم كفعمى و شرح حال او.
هفتاد و هشتم : غديريهء شيخ حسين والد شيخ بهائى و شرح حال او.
قرن دهم نيز پايان يافته و شعراى غدير در قرن يازدهم شروع مى شود:
هفتاد و نهم : غديريهء ابن شاهين و شرح حال او .
هشتادم : غديريهء و شرح حال زين الدين حميدى .
هشتاد و يكم : غديريهء شيخ بهائى عاملى : شرح حال و اساتيد و شاگردان و تأليفات و شعر و ولايت و وفات او,نگاهى به لغزش نفيسى تهرانى .
هشتاد و دوم : غديريهء شيخ محمد حرفوشى و شرح حال او .
هشتاد و سوم : غديريهء سيد بن ابى الحسن و شرح حال او.
];$$ّّهشتاد و چهارم : غديريهء شيخ كربى و شرح حال او .
هشتاد و پنجم : غديريهء شرح الدين يمنى و شرح حال او .
هشتاد و ششم : غديريهء و شرح حال انسى .
هشتاد و هفتم : غديريهء سيد شهاب و شرح حال او .
هشتاد و هشتم : غديريهء و شرح حال سيد على خان مشعشعى , شرح حال سيد خلف مشعشعى .
هشتاد و نهم : غديريهء سيد ضياء الدين يمنى و شرح حال او .
نودم : غديريهء مولى محمد طاهر قمى و شرح حال و تاليفات و شعر فارسى او.
نودم و يكم : غديريهء قاضى جمال الدين و شرح حال و شعر او.
نود و دوم : غديريهء ابى محمد بن صنعان .
شعراى غدير در قرن يازدهم پايان و قرن دوازدهم آغاز مى گردد:
نود و سوم : غديريهء شيخ حر عاملى : شرح حال و تاليفات و شعر او .
نود و چهارم : غديريهء شيخ احمد بلادى و شرح حال او .
نود و پنجم : غديريهء شمس الادب يمنى و شرح حال او .
نود و ششم : غديريهء سيد على خان مدنى و شرح حال و تاليفات و شعر او, سخن سيد دربارهء نسبش .
نود و هفتم : غديريه ءهاى مقرى كاظمى و شرح حال او .
نود و هشتم : غديريهء علم الهدى كاشانى و شرح حال او.
نود و نهم : غديريه ءشيخ على عاملى و شرح حال او .
صدم : غديريهء مولى مسيحا فسوى و شرح حال او .
صد و يكم : غديريهء ابن شارهء غرورى و شرح حال او .
صد و دوم : غديريهء شيخ ابراهيم بلادى و شرح حال او .
صد و سوم : غديريهء ابومحمد شويكى و شرح حال او .
صد و چهارم : غديريهء سيد حسين رضوى (هندى ) و شرح حال او .
صد و پنجم : غديريهء سيد بدر الدين و شرح حال او .
در اينجا كتابشناسى يازده جلد كتاب الغدير پايان مى پذيرد.
];%%ّّنكات قابل توجه :
1 از چاپهايى كه براى كتاب معرفى شده فقط چاپ اول نه جلدى است و از چاپ دوم به بعد همه يك نوع چاپ ودر يازده جلد هستند, و اگر اضافاتى بوده فقط در ابتدا و آخر كتاب انجام شده است .
چاپ جديد كتاب ـ چنانچه گذشت ـ همراه با تحقيقى كامل چاپ شده است . در اين چاپ تقريظها و نامه ها ازابتداى جلدها برداشته شده و به صورت دو جلد در آخر اضافه شده است , و از جلد اول تا يازدهم مطابق چاپهاى قبل است .
2 اين كتاب در اصل بيش از يازده جلد است كه تا جلد يازدهم در حيات مؤلف چاپ شده و بقيه در دست فرزندان مؤلف در راه تكميل است .
3 براى اين كتاب چند ترجمه و تلخيص و فهرست و استدراك نوشته شده و نيز كتابهايى اقتباس شده از <الغدير>يابا استفاده از آن تدوين شده است .
توضيح اين كتابها چنين است :
الف ـ ترجمه ها :
# ترجمه به فارسى : 1 <ترجمهء الغدير, 21ج>توسط جمعى از محققين 2 <ترجمهء الغدير, 3ج ناتمام>توسطفرزندان مؤلف .
# ترجمه به اردو: 1 <ترجمهء الغدير, ج 1 از مصطفى جوهر هندى 2><الغدير, 2جلد>از سيد محمد با قر موسوى .
ب ـ خلاصه ها:
1و 2و 3 <نظرة الى الغدير>و <فى رحاب الغدير>عربى , و <غدير روز كمال دين>فارسى از على اصغر مروج 4<سيرى در الغدير> از محمد امينى (فرزندان مؤلف ) 5 <خلاصة الغدير>اردو از رضى جعفر نقوى .
ج ـ فهرستها:
1و 2ـ <على ضفاف الغدير 2ج>و <أعلام الغدير>توسط جمعى از محقيق 3المنير, فهرس كتاب الغدير> ازمؤسسة البعثة.
د ـ استدارك :
<على ضفاف الغدير>از سيد عبدالعزيز طباطبائى .
];لله لله ّّهـ اقتباس :
1 <ترجمهء هل حديث از جلد دهم كتاب الغدير>از سيد حسن موسوى 2 <قطره اى از دريا, ج 1و 2 از محمدحسين صفاخواه ,طالعى 2><حديث غدير>از على حسنين شيفته هندى .
و ـ استفاده :
1و 2 <حساسترين فراز تاريخ يا داستان غدير>و <داستان غدير>توسط جمعى از دبيران مشهد 3 <حماسهء غدير>از محمد رضا حكيمى .
همچنين كتابى به نام <خلافت از ديدگاه اماميه و اهل سنت>كه شماره 1از سرى <پرتوى از الغدير>است و توسطفرزند مؤلف جناب حجةالاسلام شيخ امينى انتخاب و ترجمه شده و در موضوع خلافت است .
4 قسمتى از غديريه هاى مذكور در اين كتابنامه در جلد يازدهم <الغدير>آمده است .
5 تقريظها و تقديرهايى از همه قشر از اهل علم و از شعه و عامه و حتى چند نفر از مسيحيان به صورت نامه يا نثر ويا به صورت شعر براى اين كتاب نوشته شده و نثرها در ابتداى جلدها, و شعرها در انتهاى آنها به چاپ رسيده است ,كه شصت و دو نثر و بيست و پنج شعر است كه جمعاً هشتاد و هفت نامه است . نويسندگان اين موارد با ذكر محل آنهابه ترتيب مجلدات كتاب چنين است :
نثرها:
ج 11 محمد عبدالغنى حسن , قاهره .
ج 22 محمد سعيد دحدوح , حلب (سوريه ).
ج 33 يحيى بن محمد حميد الدين , يمن 4 ملك حسين , اردن 5 عادل غضبان , قاهره (مصر) 6 علامه شيخ محمد على اردوبارى , نجف .
ج 47 محمد غلاب , قاهره (مصر, استاد دانشگاه الازهر) 8 عبدالرحمن كيالى (حلبى ), (سوريه ) 9 توفيق فكيكى (محامى , بغدادى ), بغداد.
ج 510 ملك فاروق اول , مصر 11 آيةالله سيد عبدالهادى شيرازى , نجف 12 صفاء خلوصى , لندن 13 سيدمحمد بن على نقى حيدرى (كاظمى ).
ج 614 محمد سعيد عرفى (مفتى ), سوريه , 15 عبدالفتاح عبدالمقصود, قاهره (مصر) 16 بولس سلامه (مسيحى ), بيروت (لبنان ).
];ّّج 717 آية الله سيد محمد حجت (كوه كمراه اى ), قم 18 علامه سيد جعفر آل بحرالعلوم , نجف 19 سيدعبدالمهديئ منتفكى , بغداد 20 علامه سيد حسن لواسانى , غارية سوريه ) 21 سيد على فكرى , قاهره (مصر) 22سيد محمد سعيد حكيم , بصره 23 سيد سبط الحسن محمود آبادى , هند 24 سيد على اكبر برقعى , قم 25 علامه سيد محمد على قاضى (طباطبائى ) قم 26 محمد عبدالغنى حسن , قاهره (مصر) 27 خطيب سيد صالح بن عباس موسوى , بغداد 28 خطيب عبود حسينى , بصره 29 مصطفى جواد بغدادى , بغداد 30 علامه شيخ حسن ناصرى ,نجف 31 خطيب شيخ كاظم آل نوح , كاظمين 32 خطيب شيخ محمد تقى فلسفى , تهران 33 شيخ سليمان ظاهر,؟34 خطيب سيد شمس الدين بغدادى , بغداد 35 سيد عبدالزهراء سيد حسن خضرى , (عراق )36 علامه ميرزامحمد على چرندابى (تبريزى ) قم 37 عبدالحمزة نصرالله فتحى , ديوانيه (عراق ) 38 علامه سيد عبدالحسين شرف الدين عاملى , بيروت 39 آية الله سيد محسن حكيم , نجف 40 بولس سلامه , بيرون (لبنان ) كه در شمارهء شانزده نيزگذشت .
ج 841 آية الله شيخ محمد رضا آل ياسين , نجف 42 سيد محمد صدر (رئيس الوزراء),؟ 43 سيد عبدالمهدى منتفكى , بغداد كه در شمارهء نوزده نيز گذشت 44 محمد عبدالغنى حسن , قاهره (مصر) كه در شمارهء بيست و شش نيزگذشت 45 محمد سعيد دحدوح , حلب (سوريه ) كه در شماره دو نيز گذشت .
ج 9 46 علامه سيد حسين موسوى حمامى (نجف ) 47 سيد حسين (موسوى ) هندى ,؟ 48 حيدر قلى (سرداركابلى ), كرمانشاه 49 نجيب زهيرالدين عاملى , بيروت (لبنان ) 50 عباس الدواح زبيدى ,؟.
ج 10 51 آيةالله سيد صدرالدين صدر 52 علامه شيخ مرتضى آل ياسين (كاظمى , نجفى ), نجف 53 علامه سيد محد بن مهدى شيرازى , كربلا 54 علامه حاج آقا بزرگ تهرانى , نجف 55 علامه سيد نورالدين جزائرى موسوى ,كربلا 56 سيد جلال الدين موسوى طاهرى , قم .
ج 1157 شيخ موسى بن هادى مرندى (غروى ),؟ 58 علامه سيد على فانى (اصفهانى ), نجف 59 سيد ميرزامحمد على قاضى (طباطبائى ), قم كه در شماره بيست و پنج نيز گذشت 60 علاءالدين خروفه , قاهره (مصر) 61محمد تيسير مخزومى (شامى ), دمشق (سوريه ) 62 يوسف اسعد داغر.
شعرها:
ج 51 شيخ محمد سماوى , نجف 2 خطيب محمد على يعقوبى 3 شيخ حسن سبتى 4 شيخ خالصى (كاظمى ).
ج 65 ملك فاروق اول , كه در شمارهء ده از نامه ها گذشت .
];))ّّج 76 شيخ قاسم محمى الدين 7 ميزا محمد خليلى 8 خطيب سيد على 9 شيخ على سماوى 10 شيخ محسن ابى الحب 11 شيخ اسد حيدر 12 سيد رؤوف جمال الدين 13 شيخ محمد رضا خالصى 14 عبدالصاحب دجيلى .
ج 815 سيد محمد هاشمى 16 خطيب شيخ كاظم آل على 17 شيخ محمد رضا خالصى , كه در جلد هفت نيزگذشت 18 سيد شمس الدين بغدادى موسوى 19 شيخ محمد شيخ بندر 20 شيخ محمد باقر هجرى , نجف 21شيخ محمد آل حيدر (نجفى ).
ج 9 22 سيد نعمت سيد حسون بعاج 23 سيد يحيى سيد داود 24 يحيى بن صالح 25 شيخ كاظم آل حسن (جنابى ).
182 الغدير قرائة فى دستورية النص (عربى , خطى )
محمد جواد طريحى .
وزيرى , 60ص تقريباً .
در اين كتاب دربارهء اينكه غدير يك قانون اساسى است , نه صرف يك خطبه و اجتماع بحث شده است .
183 غدير كجا و چه روزيست ؟(فارسى , چاپى )
؟
؟, 30ص .
184 غدير كى بركتين (اردو, چاپى )
؟
185 الغدير والمعارضون (عربى , چاپى )
سيد جعفر مرتضى عاملى .
چاپ اول : مؤسسة آل البيت (ع ) لاحياء التراث , قم , سال 1410ق .
وزيرى , 45ص .
];((ّّچاپ دوم : دارالامير للثقافة و العلوم , بيروت
تراثنا شماره 21ص 121ـ 165
تراثنا (مؤسسه آل البيت ) شمارهء 28ص 244
اين كتاب جوانب مختلف غدير كه اكثراً تاريخى و اجتماعى و گاهى كلامى است را تحليل نموده و با وجود اختصارنكات ارزنده اى را در چند بخش بيان نموده و تقسيم بندى كلى ندارد. عناوين بخشها و ابحاث اين كتاب ـ به صورت ترجمه شده ـ به اين مضمون است :
پيشگفتار, غدير و امامت , رويداد ابدى , راه گشاى حلال , خلافت يا امامت , امامت در جلوهء انسان و زندگى , فمابلغت رسالته , اعتراض كنندگان , جواب از آنها, نصوص صريح در امامت اهل بيت (ع ) به خصوص اميرالمؤمنين (ع ),خليفه دوم نيز در اين باره حديث مى كند, قريش در كلمات اميرالمؤمنين (ع ), كلمات معتزلى حنفى در اين باره , امراءدر فرمايشات پيامبر (ص ) كه چهارده مورد را آورده , هياهو و غضب منافقين در امامت اميرالمؤمنين (ع ): كه هشت مورد را بيان نموده , دو نكتهء قابل توجه : 1 مكان ايراد خطبهء غدير 2 جمله <كلهم من قريش>در خطبه , جايگاه ,رسوايى , قريش و خلافت بنى هاشم , امرالهى , تذكر لازم , چنين مى گوييم , خلاصه و نتيجه , و در آخر يازده مطلب دررابطه با غدير و جوانب آن بيان مى كند كه به اين شرح هستند:
1 روز عبادت 2 چرا در مراسم حج 3 نيز با حضور پيامبر (ص ) 4 جوشش عواطف 5 مردم و مسؤوليت 6تصميم گيرى انحصارى 7 خضوع اجبارى گردنكشان 8 و اينچنين مقايسه كن 9 بناى ثابت پروردگار 10 تهديد والزام پروردگار 11 آنچه شده بهترين است .
نكات قابل توجه :
1 مصادر كتاب تقريباً نيمى از شيعه و نيمى از عامه هستند.
2 اين كتاب ابتدا به صورت مقاله اى در مجلهء تراثنا شماره 21كه مخصوص غدير سال 1410قمرى است چاپ ومنتشر گرديد, و سپس توسط دارالامير للثقافة و العلوم همراه با فهارس به طور مستقل به چاپ رسيد.
3 كتابشناسى حاضر از آنچه در تراثنا شماره 21بود نوشته شده و چاپ مستقل آن به دست نيامد.
4 اين كتاب در مجلهء تراثنا شماره 21با نام <الغدير فى ظل التهديدات الالهية للمعارضة>است , كه عنوان مقاله حساب مى شود.
186 الغدير و الوحدة الاسلامية (عربى , چاپى )
گزينش و ترجمه , جعفر صادق خليلى .
مؤسسة البعثة (قسم الاعلام الخارجى ), تهران , سال 1409ق , 1367ش .
؟, 10ص .
اين كتاب ظاهراً گزيده اى از كتابهاى استاد مرتضى مطهرى در موضوع غدير است .
187 غديريات هادفة (عربى , چاپى )
سيد طالب بن يوسف خرسان , مر 1353ق .
چاپ : مطبعة النعمان , نجف , سال 1385ق .
رقعى , 16 .
اين كتاب شامل اشعار دربارهء غدير است .
نكتهء قابل توجه :
كتابى به نام <الشهاب المينيز فى تواتر حديث الغدير>از سيد طالب بن على خرسان هست و نبايد اشتباه شود.
188 الغديرية (عربى , خطى )
ابراهيم بن على كفعمى (تقى الدين ) م 905ق .
الذريعة ج 16ص 26ش 99 و ج 17ص 123
اين كتاب نزديك صدبيت و قصيده اى رائيه (حرف آخر بيتها حرف <ر>است ) در غدير است .
در الذريعه مى گويد: اين كتاب در مدح اميرالمؤمنين (ع ) و توصيف روز غدير است .
نكات قابل توجه :
1 تمام اين كتاب و قصيده در كتاب <لواء الحمد>محمد شريف بن محمد ابراهيم اردستانى (صارم الدين ) كه نيز درموضوع غدير است آورده شده .
2 در الذريعه ج 17كتاب در عنوان دومش با نام <القصيدة الغديرية>آمده است .
189 الغديرية (عربى , خطى )
احمد احسائى .
فهرست نسخه هاى خطى كتابخانهء وزيرى يزد ج 4ص 1375مجموعهء شمارهء 2468ش 2
اين كتاب در جواب شيخ عبدالله بن محمد و مشتمل بر چهار سؤال است .
نكته قابل توجه :
نسخه اى از اين كتاب در كتابخانهء وزيرى يزد موجود است .
190 الغديرية (فارسى , خطى )
سيد عبدالله بن شرف شاه (شاه منصور) قزوينى (جمال الدين , مدرس ) م قرن 11ق .
أمل الامل ج 2ص 161ش 468
الذريعة ج 16ص 27ش 107
در الذريعة مى گويد: كتاب در اثبات امامت اميرالمؤمنين (ع ) است .
191 غديريه (فارسى , خطى )
محمد مسيح بن اسماعيل شيرازى (ملامسيحا, فسوى , متخلص به <مسيح>در شعرهاى عربى , و <معنى>درشعرهاى فارسى ) م 1127ق .
الذريعة ج 13ص 28ش 112 و ج 93ص 1074 در شماره 6982
چنانچه در الذريعة دارد كتاب قصيده اى است در صد بيت .
نكات قابل توجه :
1 مؤلف كتاب از ادبا و شعراى مشهور زمان خود بوده است .
2 اين كتاب از جمله كتابهايى است كه به دستور سلطان حسين صفوى در اين موضوع تأليف شده است .
3 نسخه اى از اين كتاب نزد حجةالاسلام سيد محمد على روضاتى در اصفهان موجود است .
192 الغديرية (فارسى , خطى )
];,,ّّمحمد تقى بن محمد كاظم اصطهباناتى (شمس آبادى , الماسى ) م 1159ق .
الذريعة ج 16ص 27ش 100
نكات قابل توجه :
1 چنانچه در كتاب الغدير فى التراث الاسلامى ص 135ش 41آمده : نسخه اى از اين كتاب در كتابخانهء مجدالدين نصيرى به خط مؤلف بوده كه هم اكنون نزد حجة الاسلام سيد محمد على روضاتى در اصفهان است .
همچنين نسخهء ديگرى در كتابخانهء آقاى روضاتى موجود است كه نوشته شده از نسخه مؤلف است و احتمال مى رود مخصوص كتابخانهء سلطان حسين صفوى نگاشته شده باشد, چرا كه مؤلف كتاب را به نام او در سال 1125ق تأليف نموده است .
2 كتاب از جمله كتبى است كه به دستور سلطان حسين صفوى در اين موضوع تأليف شده است .
193 غديريه (اردو, خطى )
قمانچى بن حبيب الله اسماعيلى (رامئورى ) م 1173ق .
فهرست كتب اسماعيليه (پوناوالا) ص 202
194 غديريه (فارسى , چاپى )
محمد جعفر بن محمد صالح قارى (ملا محمد جعفر) م قرن 12ق .
چاپ اول : تهران , سال 1277ق .
چاپ دوم : ناشر: شيخ محمد صادق جاراللهى (تهرانى ) سال 1391ق .
رقعى , 231ص .
الذريعة ج 12ص 27ش 101
فهرست كتب چاپى فارسى (خانبابا مشار) ج 3ص 3611
فهرست مؤلفين كتب چاپى (خانبابامشار) ج 2ص 323
فهرست نسخه هاى خطى كتابخانهء عمومى آية الله مرعضى نجفى ج 5ص 205ش 1822
فهرست نسخه هاى خطى كتابخانهء مدرسهء سپهسالار (تهران ) ج 3ص 192ش 5389
];--ّّاين كتاب شامل مقدمه و پنج باب و خاتمه است :
مقدمه : معنى عيد غدير و غدير.
معنى عيد غدير و غدير .
پنج باب :
باب اول : ترجمهء فارسى خطبهء غدير و روايت آن با تفصيل از احتجاج طبرسى , و گاهى جمله اى و يا جملاتى عربى از خطبه , و سپس ايراد خطبه اى كه در كتاب ارشاد القلوب آمده نيز به همان شكل و تتمهء آن كه شامل قضيهء عقبه ءهرشى و توطئهء قتل پيامبر (ص ) است , و بعد از آن حدود بيست و پنج فضيلت براى اميرالمؤمنين (ع ) باب دوم :عظمت و جلالت عيد غدير. باب سوم : ثواب روزه و تصدق در غدير. باب چهارم : اعمال روز غدير. باب پنجم :فضيلت زيارت اميرالمؤمنين (ع ).
خاتمه : چند فضيلت براى اميرالمؤمنين (ع ): كه ابتدا حدود شش فضيلت براى آن حضرت و سپس شانزده فضيلت از فضايل حضرت زهرا (س ) بعد يك حديث در فضيلت پنج تن (ع ) و يك حديث در فضيلت پيامبر (ص ) و نيزحديثى ديگر در فضيلت پنج تن (ع ) و در آخر دوازده حديث اكثراً از عامه و هم از شيعه در اثبات خلافت اميرالمؤمنين (ع ) و در نيز همراه با توضيح و استشهاد و استدلال و سپس دو حديث در فضيلت اميرالمؤمنين (ع ) است .
نكات قابل توجه :
1 كتاب از جمله كتابهايى است كه به دستور سلطان حسين صفوى در اين موضوع تأليف شده است .
2 كتاب ظاهراً از روى نسخهء خطى نگاشته شده در سال 1377ق چاپ شده است .
3 در تمام صفحات كتاب حواشى شامل احاديث مربوط و مطالب لازم است , و نويسندهء آنها معلوم نيست .
4 اين كتاب در كتاب الغدير فى التراث الاسلامى ص 136ش 43و مجلهء تراثنا شماره 28(عبدالجبار رفاعى ) ص 137ش 1712با نام <رسالهء غديريه>آمده است .
195 غديريه (فارسى , خطى )
ناصر كرمانى
الذريعة ج 16ص 28ش 113
نكات قابل توجه :
];ّّ1 نسخه اى از اين كتاب در كتابخانهء دانشكدهء الهيات تهران موجود است .
2 اين غديريه خطاب به ظل السطان است .
196 الغديرية (عربى , خطى )
سيد محمد حسين بن محمد على شهرستانى (حسينى , مرعشى , حائرى ) م 1315ق .
الذريعة ج 16ص 27ش 103و ص 11
اين كتاب قصيده اى در وصف واقعهء غدير است .
نكات قابل توجه :
1 در الذريعه مورد يادشده نام مؤلف <ميرزا حسين>آورده شده ولى چنانچه در همان جلد الذريعه ص 11ش 45 نيز كتاب الغدير فى التراث الاسلامى ص 153ش 52آمده , نام او <محمد حسين>است .
2 چنانچه در الذريعه آمده , نسخه اى از اين كتاب در كتابخانهء مؤلف موجود است .
3 همچنين كتابى به نام <الغديرية>از سيد محمد على بن حسين شهرستانى (هبة الدين ) و نيز ترجمه اش , رساله غديريه , ترجمهء عليرضا خسروانى آمده و كتاب ديگرى است .
4 اين كتاب در تراثنا شماره 28(عبدالجبار رفاعى ) ص 139ش 1739با نام <رسالة فى الغدير>آمده است .
197 غديريه (فارسى , چاپى )
سيد محمد نصيربن جعفر (متخلص به : بهجت ) حسينى (ميرزا آقا, متخلص به : فرصت , شيرازى ) 1339ق .
چاپ : تهران , سال 1325ق , 1285ش .
جيبى , 15ص .
الذريعة ج 16ص 28ش 114ج 93ص 824و ج 19ص 251
اين كتاب شعر فارسى است .
نكته قابل توجه :
چاپ معرفى شده سنگى است و همراه با مقدمه اى از محمد حسين فروغى (ذكاءالملك ) است .
198 الغديريه (عربى , چاپى )
محمود عباس عاملى , م 1353ق .
چاپ : چاپخانهء عرفان , صيدا (لبنان ).
الذريعة ج 6ص 28ش 111و ص 101
اين كتاب شامل قصيده اى از مؤلف در غدير و سپس ايراد حديث غدير است .
199 الغديرية(عربى , خطى )
سيد محمد على بن حسين شهرستانى (هبة الدين ), حسينى , حائرى ) م 1386ق .
الذريعة ج 16ص 28در شمارهء 108
كتاب شامل اين ابحاث است : حديث غدير, اجمالى از حديث غدير, تفصيل حديث غدير, تحقيق در مفاهيم ومعانى حديث غدير, ك در آخر اين بخش ده شاهد براى تفسير كلمهء <مولى>آورده شده است .
نكات قابل توجه :
1 كتاب توسط عليرضا خسروانى ترجمه و با نام <رساله غديريه ء>چاپ شده است .
2 اين كتاب در فهرست تأليفات مؤلف كه توسط جناب عليرضا خسروانى جمع آورى شده و در <رسالهء غديريه>توضيح داده شده با نام <رسالة فى الغدير>آمده , ولى نام صحيح همين نام <الغديرية>است .
3 در الذريعه ج 9مورد ياد شده از اين كتاب با نام <مثنوى غديريه>و در كتاب <معجم ما كتب عن الرسول و اهل البيت (ع )>ج 6ص 200ش 15218با نام <غديريه مثنوى>ياد كرده اند.
4 ظاهراً اين كتاب در هيچ جاى الذريعة نيامده است , با اينكه ترجمهء آن حتى با خصوصيات چاپى در الذريعةآمده و در آن ترجمه به اين كتاب اشاره شده است !؟
5 كتابى با همين نام (الغديرية) از سيد محمد حسين بن محمد على شهرستانى در الذريعة آمده است .
200 الغديرية (فارسى , خطى )
فرخنده بنت محمد كاظم (سيده , ساوجى ).
كاب : از رابعه تا پروين ص 179ـ 183
];00ّالذريعة ج 16ص 28ش 110و ج 9ص 819ش 5522و ج 18ص 231در شمارهء 155
غديريه (خسرو پرويز) = الغديرية و شرحها با الفارسية (شيرازى (فارسى , چاپى )
201 غديريه (فارسى , چاپى )
محمد على پروانه .
ناشر: عطاپور, اصفهان , 1341ش .
چاپ ديگر: اصفهان سال 1390ق .
نكته قابل توجه :
اين كتاب در تراثنا شمارهء 28(عبدالجبار رفاعى ) ص 119ش 1603با نام <بهاريه و غديريه>آمده است .
202 غديريه (فارسى , چاپى )
اقدام خليلى .
كتابخانهء علميه و شركت شهامت طبع , تبريز, 1350ق , 1311ش .
وزيرى , 56ص .
رقعى ,؟ ص .
در ابتداى اين كتاب مختصرى ازتاريخ غدير را در دو صفحه گفته و سپس گفته و سپس به عظمت اميرالمؤمنين (ع )پرداخته شده . بعد از آن اشعارى از محمود خان منتخب در مدح حضرت ابوالفضل (ع ) آورده شده است .
الغديرية (عاملى ) = القصيدة الغديرية فى مدح خير البرية (عربى , چاپى )
غديريهء مثنوى (حسينى ) = غديريه (فارسى , چاپى )
203 غديرية و شرحها باالفارسية (فارسى , خطى )
];11ّعبدالكريم بن محمد على شيرازى (رائض الدين , زنجانى , عارف على شاه اعجوبه ).
ناشر: شمس الدين پرويزى , تبريز, سال 1384ق , 1344ش .
رقعى , 15ص .
فهرست كتابخانهء نور بخش تهران ج 3ص 4
فهرست نسخه هاى خطى كتابخانه شاه چراغ (شيراز) ج 2ص 313 317
اين كتاب شرح فارسى بر قصيدهء نونيهء عربى است .
نكات قابل توجه :
1 چهار نسخه از اين كتاب در كتابخانه هاى ايران موجود هستند:
1 كتابخانهء آستان قدس رضوى (مشهد).
2 كتابخانهء بخش (تهران ) در مجموعهء شمارهء 615
3 كتابخانهء شاه چراغ (شيراز) در مجموعهء شمارهء ؟
4 كتابخانهء شاه چراغ (شيراز) در مجموعهء شمارهء 618
2 اين كتاب هماره با كتاب <آئينهء طريقت و حقيقت , 2ج>از خسرو پرويز (حسام الدين ) و در آخر جلد دوم چاپ شده است .
3 در كتاب <الغدير فى التراث الاسلامى>از اين كتاب با نام <غديريه>ياد نموده و مؤلف آن را حسام الدين خسروپرويز معرفى كرده است , ولى صحيح آن , مطالبى است كه گفته شد.